wat ons zoal opvalt hier

Wij zijn hier uit luxe gekomen, voor de verandering, maar er zijn hier zoveel mensen met verhalen over levens waar wij ons niets bij kunnen voorstellen. De opa en oma van Tjerks juf zijn begin 1900 uit Rusland gekomen omdat de overgrootmoeder weigerde haar zoons in het leger te laten gaan. Eerst zijn er een paar familieleden gegaan en zodra ze werk/inkomen hadden gecreeerd, kwam de volgende over. Zo is uiteindelijk de hele familie hier terechtgekomen. Er zit ook een Fries (út Snits) in het complex, tijdelijk, met zijn vrouw die in behandeling is in het Stanford University Hospital: beenmergtransplantatie en omdat alle kenmerken overeen kwamen behalve de bloedgroep van haar en de donor, krijgt zij nu een nieuwe bloedgroep. Dat is weer een heel ander verhaal.

Alles is hier groter. De auto’s, de pizza’s, de supermarkten en ook de openingstijden: 24 uur per dag! Ik dacht dat ik op het on-line gedeelte van de site keek, maar het is echt waar: je kunt hier letterlijk dag en nacht boodschappen doen. En ook de rijen frisdrank en planken met pindakaas, daar hebben we ons zo over verbaasd: veel merken en heeeele grote potten. Met andere dingen is het weer andersom: je kunt drie maten koffie/thee bestellen maar de kleinste heet dan nooit small. En ook bij tampons is dat zo: super hier is volgens mij een paar maten kleiner dan bij ons.
Weinig mensen die lopen, een paar fietsers op voor onze begrippen middeleeuwse fietsen. In Nl zie je woon-werk-fietsers met hybride fietsen en optimale fietsuitrusting en –kleding, hier zitten ze gewoon in hun dagelijkse kloffie op de fiets en als een bagagedrager ontbreekt, houden ze het plastic tasje met de boodschappen gewoon in hun hand.
Toen we de eerste dag inkopen gingen doen stelde Tjerk voor om macaroni te kopen omdat hij dacht dat ide ook groter zou worden als je die kookt. Wat blijkt: de macaroni hier wordt groter als je die kookt!
En veeel grote vet-coole auto’s! Spoilers, pick-up’s op hoge wielen, suv’s, brullende uitlaten etc. Er zitten stoere kerels in Hummers (waarvan we hier in twee dagen meer hebben gezien dan al die tijd in Nl) en soortgelijke trucks en ook jan-met-de-pet-achtige mannetjes, of hoogblonde dames en ook gewone vrouwen, zoals ik, zeg maar. Mijn lievelingsauto is een oude, lage pick-up truck, zoals die in Latijns-Amerika veel rijden, dus niet de gepimpte versie. Erwin twijfelt nog tussen praktisch of wat-ie-altijd-al-had-willen-hebben.

Het is nogal Europees in dit gebied: kleine winkelstraatjes met restaurantjes en terrasjes. Goeie boekwinkels, die tot laat open zijn en vaak een cafeetje hebben en/of stoelen waar je op je gemak in boeken kunt, en mag, bladeren.
Er is hier best goed brood te krijgen - vroeg ik om ‘zwaar’, donker brood, zeiden ze ‘oh, Europees’. En ‘from the old world’ is een aanbeveling. Op tv zie je in reclames vaak dat ze iets aanprijzen met ‘uit Europa’ of ze kiezen een Europees land, uit Zweden bijvoorbeeld. Altijd goed, uit de oude wereld.

En ze doen hier ook wel aan gescheiden afval: ze hebben kliko’s voor papier, groen(te)afval, gewone vuilnis en voor blikjes en plastic flesjes etc. Er gaat hier heel veel in hele grote plastic ‘containers’: melk in een plastic soort jerrycan van een gallon, dat is bijna 4 liter! Ook frisdrank gaat in grote of kleinere plastic flesjes.
In de supermarkt doen ze alles in kleine plastic zakjes, het is om gek van te worden! Zelfs dingen waar een handvat aan zit, zoals de jerrycans water en melk. En ze pakken heel in-efficient in! We hebben ontdekt dat er wel dozen onder de kassa staan, onder dat uitschuifplankje waarop je de boodschappen kunt inpakken, die gebruiken ze alleen wanneer iemand veel flessen wijn (glas) koopt maar die nemen wij voor onze wekelijkse boodschappen. Verder nemen we altijd onze Nl grote boodschappentas mee.

Het valt me op dat het hier schoon en rustig is op straat, dat mensen geduldig zijn, ook in het verkeer. Ze blijven in de grootste monsterachtige auto’s achter een vrachtauto rijden ook al gaat die veel minder hard dan de max-snelheid. Als je wilt oversteken stoppen ze meteen (tot nu toe allemaal, maar we blijven natuurlijk links-kijken-rechts-kijken). Laatst moest ik draaien en wilde wachten toen er een auto aankwam, maar die gebaarde me dat ik rustig even achteruit kon rijden en mijn manoeuvre afmaken. Ongelofelijk, vergeleken met hier is het in NL een opgefokte toestand.
Het rustige straatbeeld komt voor een belangrijk deel ook door het ontbreken van reclameborden. Die hangen wel –megagroot natuurlijk- langs de snelwegen. Borden op lantaarnpalen of andere schreeuwerig-opdringerige posters zijn hier niet, ook niet in winkelstraten of –centra.

Je kunt hier gewoon je fiets meenemen op de bus: voor op de bus is een fietsenrek. We hadden dat al in San Francisco gezien; er staat regelmatig een exemplaar op. Best handig als je op de fiets naar je werk wilt maar het net te ver vindt, of als het net te ver is, dan ga je gewoon een stukje met de bus. Of met de trein, want daar kun je ook je fiets in meenemen.

Wat ik erg prettig vind en wat ervoor zorgt dat het hier zo mooi is: er is heel veel groen. In de middenbermen tussen de wegen, in de bermen langs de wegen en straten, in de niemandslanderige driehoekjes bij op- en afritten van snelwegen en in kleine plantsoentjes in de dorpen/stadjes staan prachtige bomen, struiken en bloemen. Wat ik erg waardeer is dat ze bomen laten staan: in NL leggen ze een fietspad recht aan en als het moet kappen ze bomen die in de weg staan, hier laten ze een fietspad om de bomen heen kronkelen. En vandaag zag ik midden in een klein dorpsachtig straatje, letterlijk mídden in de straat, een boom staan met een hoge houten ring er om heen ter bescherming en extra aarde erin. In Nl zou die boom al lang gekapt zijn.
Tjerk vind ’t vaak wel leuk om hier te zijn. De eerste week toen we hier rondreden zei hij dat hij het hier heel mooi vindt, “it liket wol in grutte tún”, en hij heeft gelijk, het lijkt hier inderdaad een grote tuin. Heel veel bomen langs de wegen, in Mountain View waar we nu wonen, en in Palo Alto en het heeele dure Atherton (huurprijzen vanaf 4500 dollar) en in de heuvels, maar er zijn hier ook ghetto-achtige gebieden die heel kaal zijn en waar geen mooie struiken of citrus- of sinaasappel- of andere mooie fruitbomen of palmen in de tuin staan. Dat is ook leuk: je kunt hier gewoon een palmboom in je tuin hebben, of langs de kant van de weg. Veel variatie ook in groen en in het bouwen. En ook kan per straat de indruk verschillen: aan de ene kant van de straat kunnen hele sjieke huizen staan, terwijl de overkant rommelig en afgebladderd is. Soms ook door elkaar, of gaat het midden in een straat over in een ander soort sfeer en omgeving.

We zijn een keer naar de oceaan geweest aan de andere kant van de bergen, over een prachtig kronkelige weg door de bossen, waar we allemaal erg van genoten. Aan de oceaan waaide een koude, harde wind. Toen we langs de kustweg reden zag we inlands de scheuren op de plaats waar de aardschollen langs elkaar schuiven. Intrigerend dat zo iets onvoorstelbaar groots zich manifesteert in wat zandkuilen, om het oneerbiedig te zeggen.

We zijn laatst op zondag naar een park gegaan hier in de buurt: enorm uitgestrekt terrein met allemaal paden en bos. Daarin een oude boerderij die echt een boerderij is geweest. Overal bordjes dat je vooral de dieren (geiten, schapen, kippen etc, a la kinderboerderij) niet mag aaien en voeren en dat de hekken níet zijn om op te klimmen. Het is wel tuttig hier hoor, met al die ge- en verboden, jemigdepemig. En ook dat ge-bemoei van anderen met mijn kinderen. Vanochtend bij de supermarkt zei iemand die met Hidde aan kwam lopen dat hij buiten in het blauwe autootje zat (zo eentje waar je kwartjes in moet doen en die dan gaat bewegen). 'Ja, dat klopt', zei ik. En ik wist dat er nog een onzichtbare tekst onder haar uitgesproken woorden was.

Wat ons met Pasen (hier maar een dag, de volgende dag gewoon weer aan de slag allemaal) opviel was dat veel winkels gesloten waren. Dit is kennelijk een van de weinige dagen dat echt veel mensen vrij zijn en/of nemen. Op andere zondagen kun je zelfs verzekerings- en bankzaken regelen, Paaszondag was een heuse rustdag voor de meesten.

Tjerk op school

Tjerk is naar school. In de eerste week hier heb ik gesprekken gehad op het School District Office, die de verdeling van leerlingen over de scholen doet. Elke wijk heeft een verplichte school maar wanneer die vol is, wordt je naar een andere gestuurd (ook verplicht). In dat gesprek had ik al gezegd dat ik er tegenop zag om Tjerk naar school te laten gaan vanwege de grote druk die ik verwachtte omdat hij alles van het afgelopen jaar in zou moeten halen (volgens een juf die ik tijdens mijn bezoekje in januari sprak: ‘the teachers and the parents just have to work very hard’ om ervoor te zorgen dat hij bij komt. Onze fantastistische dromer? “Oh no man” – om met Hidde te spreken, hij zou zo ongelukkig worden.)
Ik heb een uitgebreid gesprek gehad met de juf bij wie Tjerk in de klas zal komen en was helemaal gerustgesteld: ze is warm, hartelijk, grappig en deed haar best om Tjerk te betrekken en op z’n gemak te stellen. Wat een opluchting. Kennelijk was het gewoon een enge juf, die ene van januari.
Inmiddels is Tjerk vanaf 10 maart twee weken naar school geweest en het is prima. Het is zwaar voor hem: nieuwe mores en een nieuwe taal. En hij vindt het leuk. In het begin was hij niet te genieten als ‘ie net uit school kwam: kwaaiig, pesterig, erg afreageren. Lijkt me ook best lastig als je geen mogelijkheid hebt om je in taal uit te drukken. Thuis lekker wel. Inmiddels is dat over.
’s Ochtends blijven Hidde en ik vaak nog even zitten in de klas zodat ik kan vertalen voor Tjerk en hem helpen om er achter te komen hoe de dingen hier gaan.
Het begint al heel anders dan bij ons: de kinderen worden door de ouders naar het schoolplein gebracht waar hele uitgebreide speeltoestellen staan. Daar leggen de kinderen hun tas in een rij en gaan ze spelen totdat iemand op een fluitje blaast. Dan gaan ze onmiddellijk (!) in die rij staan en lopen achter de juf aan de klas in. De ouders blijven buiten het lokaal. Sommigen zwaaien nog even, maar de meesten zijn dan al weg. Niks geen getut met de kinderen of de ouders met elkaar of met de juf (soms). Bij het binnengaan van het lokaal begint de les min of meer meteen: de kinderen hangen hun jas en tas op en gaan op het tapijt zitten bij hun naam die met plakband op de vloer is geplakt.
De dag begint met pledge huppeldepup to the flag, etc. Ik was een keer in het kantoor om een briefje te halen en toen de bel ging waarna de pledge begon, ging iedereen direct rechtop staan met de rechterhand op het hart. Hidde en ik liepen zachtjes naar buiten. Na de pledge in de klas doen ze de kalender: dag en datum, aftellen van het aantal dagen tot aan de lente en tellen van het aantal dagen dat ze al op school zijn, in Kindergarten (vandaag 125). Al deze tijd zitten de kinderen op de grond (de bedoeling is in kleermakerszit en handen in de schoot!).
Daarna gaan ze aan tafeltjes zitten (aan elk van de vier tafels zitten vijf leerlingen, in vaste groepjes die ze bij elkaar zoeken op persoonlijkheid, niveau etc. Soms veranderen ze de samenstelling als er in de verhoudingen iets verandert. Ze kijken dus wel degelijk ook naar het kind) om te beginnen met maths/rekenen.
Ze zijn nu bij ‘9’. Oefening: klein bekertje met 9 bonen waarvan 1 kant roodgeverfd. Blaadje met 6 vakjes met sommen die allemaal eindigen op 9 en waarvan de getallen aan weerszijden van de + nog moeten worden ingevuld, en waarbij 9 boontjes getekend (leeg). Bekertje gooien en eerst de rode tellen en het juiste invullen in de som en dan de correcte hoeveelheid boontjes rood kleuren. Daarna met de witte boontjes. Dit doen ze bijna elke ochtend. Later op de dag doen ze dan bijvoorbeeld ook invuloefeningen: 4 + ... = 9. Het rekenen (maths) gaat prima, het schrijven van de cijfers minder, dat is duidelijk nieuw voor hem. Dingen als groter, meer, etc, zijn echt een makkie voor ‘m.

Ze blijven volgens mij de rest van de dag in hun vaste groepjes. Na het rekenen is het tijd voor ‘snack’, bij ons het drinken: het lokaal uit langs de deur waarop woordkaartjes hangen (the, then, this, a, and, man, pen, etc) en na het lezen van een aantal van die woordjes (afhankelijk van hoeveel het kind al kan, Tjerk slaat het gewoon lekker over, en dat mag ook (nog) van de juf) pakken ze hun tas en gaan lekker naar buiten. Tjerk heeft fruit mee en een Superman-flesje met water. Er zijn ook kinderen met zakjes chips, hoewel die ook wel meegegeven worden voor de lunch, zag ik, of koekjes of snoep. Dan spelen.
Daarna weet ik niet wat ze doen en Tjerk ook niet. De lunch is voor Tjerk’s klas vrij vroeg, van 11.15 tot 11.45, aan lange tafels en banken in de aula. Bijna alle kinderen kopen lunch: tosti, of macaroni met geraspte kaas, of iets anders in deze categorie, met van die kleine zakjes ketchup. De eerste dag zei Tjerk dat hij helemaal geen boterhammen mee hoefde te nemen omdat ze daar gewoon lunch voor je maken! Hij had lekker drie zakjes ketchup genomen.

Op maandag gaan ze naar de bibliotheek waar de bibliothecaresse een verhaal voorleest en ze daar over praten, waarna ze een boek uit mogen kiezen. Op vrijdagochtend komt een muziekjuf die liedjes met ze zingt, mogen ze lekker bewegen. Op vrijdag krijgen ze huiswerk mee, kleine sommetjes en meer/minder- en andere vergelijkingsopdrachtjes. Ook zitten er drie boeken in de tas met daarbij een formulier waarop ze het aantal minuten dat ze een boekje lezen, moeten noteren en op een ander blad mogen ze dan ook nog de leukste scene kleuren en er een woord of zin over schrijven.

Tjerk heeft overigens zijn eerste Engelse woord geschreven: fast. Wat ze op school doen: rond het thema waar ze mee bezig zijn –vervoer- een tekening maken en er dan een woord/zin bij schrijven. Tjerk had natuurlijk een race-auto getekend. De juf vroeg of die slow of fast ging, met handgebaren erbij. Fast! Ze heeft Tjerk letter voor letter gezegd en Tjerk heeft zo het hele woord geschreven! De juf was net zo trots als Tjerk zelf.
Tjerk leert dagelijks woordjes bij, in spreken, en ook in lezen en schrijven. Het gaat zo ongelofelijk snel, dat leren van letters en woordjes. Vandaag kreeg hij een zelfgetypte brief van zijn vriendinnetje Lena uit Indonesië en we hebben een begin gemaakt met een antwoord. Ik heb hem zelf laten schrijven en dat gaat verbazingwekkend goed: hij kent zo’n beetje alle letters al en schreef ‘vor Lena’ en ‘Tom en Deri’ (ze had iets over Tom en Jeri geschreven) en ‘Het is leuk op sgol’. Met leuk heb ik ‘m wel een beetje geholpen, hoewel hij wel zelf had bedacht dat na de L de E moest komen. Maar ‘eu’, die klank die kende hij niet in het alfabet.

Hidde doet lekker mee. Hij telt al tot ninet eight tent twelve en doet achterin de auto de Tomtom na: left turn ahead (oh, als ik die Tomtom niet had, dan zat ik hier nu niet maar wist niet waar ik was). Tjerk leert ongemerkt ook elke dag bij. Vandaag vroeg iemand aan hem (de klassieker) ‘do you speak English’ en hij schudde zijn hoofd.

Na boodschappen, schoonmaken, opruimen en wasjes moeten we al snel Tjerk weer ophalen: de school gaat uit om 2.05 en op donderdag om 11.50. Dat gaat ook heel anders: ze hebben hier langs de stoep die voor school langsloopt een gele lijn: alleen om je kind er uit te gooien of in de auto te laten springen, gordels vast en wegrijden; je mag daar echt maar heel kort staan en moet in de auto blijven. Wat verder opvalt: er lijken maar zo weinig ouders bij school te staan, veel minder dan er kinderen zijn. Er gaan natuurlijk kinderen met de schoolbus (‘kijk, weer zo’n Amerikaanse schoolbus’) en verder zijn er veel kinderen die zeggen ‘I see my mum/brother/grandpa’ (nee, nannies zijn er niet in deze buurt) en lopen dan naar de betreffende auto. Tjerk zit op een hispanic school, behalve hem zijn er nog twee blonde kindjes in de klas. Tjerk heeft al een vriendje, Carlos, die hem wegwijs maakt en ook lekker wild is. Hier in het complex woont Keyon die in een parallele Kindergarten-klas zit. Af en toe spelen ze met elkaar in/bij het zwembad.

Wat fijn dat Tjerk nooit meer klaagt of zeurt over het schoolgaan! In Werkhoven was het vaak een heel gedoe om hem het huis uit op weg naar school te krijgen en soms liep hij zelfs regelrecht terug naar huis! Hij klaagde vaak dat hij het saai vond, ‘saai speelgoed’ zei hij dan. Wanneer hij uit school kwam was het vrijwel altijd weer helemaal goed. Hier komt hij meestal huppelend en vrolijk uit school, dat vind ik zo fijn om te zien. Kennelijk is het prettig voor hem dat hij wat meer uitdaging heeft, zowel in taal en gewoontes en gebruiken als inhoudelijk.

Wanneer we een huis hebben gevonden, ga ik voor Hidde een pre-school daar in de buurt zoeken. Hij zal het ook heerlijk vinden om weer met kinderen te kunnen spelen.