wow! pow wow

Het moederdagweekend is al jaren ook het weekend van de Stanford Pow Wow, dit jaar 8-10 mei. Een pow wow is een bijeenkomst van Noord-Amerikaanse Indianen, om samen te zingen, dansen, informatie uit te wisselen. Deze is 'de grootste door studenten georganiseerde powwow in de VS'. Er zijn Indianen van diverse stammen. Een powwow kan vijf of zes uur duren, of een paar dagen en deze begint op vrijdag en duurt tot en met zondag 8-10 mei. Er zijn veel standjes waar prachtige spullen verkocht worden: heel veel sieraden, zilver, vaak met overwegende turkoois-kleurige stenen, t-shirts, tassen en tasjes, dekens, kleden, kinderkleding -schattige kleine meisjesjurkes, wit met een geborduurde bloemenrand-, muziekinstrumenten, beursjes, riemen - van alles en nog wat. Ook Indiaans eten zoals buffalo-burger en Indiaanse taco's: rijst, bonen, stukjes tomaat, sla en geraspte kaas op wat tegen wil en dank een typisch Indiaans broodje is geworden: fry bread: de Indianen die nog over waren werden in reservaten gestopt die waren opgezet op de meest onvruchtbare stukken land, wat betekende dat ze niet meer hun eigen groenten konden verbouwen om in hun eigen onderhoud te voorzien. Ze kregen zakken meel van de overheid, waar ze broden van gingen bakken, en dat is het fry bread. Een soort platte, heel licht-gekleurde oliebol.

We zijn er gister vrijwel de hele dag geweest en waren enorm onder de indruk.

Toen ik met de jongens aankwam -de kleintjes bedoel ik, Erwin was erg laat terug van de 130-kilometer lange fietstocht- werden we verrast door allerlei prachtig uitbundig gekleurde kostuums en veren. Overal liepen Indianen rond in min of meer traditionele kleding. Sommige kleuren waren zo fel, dat was duidelijk synthetisch, vooral de kinderen leken te hebben gekozen voor zuurstok-roze, hardgroen en citroen-geel etc. De traditionele ontwerpen hadden vaak ook nog een andere moderne touch, zoals een in kralen ingeregen naam of woord ('rock'). Veel veren, zoals gezegd, zowel in bruin-tinten als papegaai-rood en kanarie-geel, en ook koppen en klauwen van vogels zagen we, en diverse bontjes met kopjes eraan, waarvan we ons ernstig afvroegen of dat echt was?

Franje was er ook, aan mouwen en broekspijpen, en sommige stammen hadden veel kraaltjes verwerkt in hun kostuums, van die hele kleine kraaltjes waarvan we vroeger kettingen regen, allerlei verschillende kleuren door elkaar aan visdraad. Hier waren ze op stof gestikt, in de meest heldere kleuren en met de meest fantastische afbeeldingen. Iemand droeg een vestje dat werkelijk volledig geborduurd was met die kleine kraaltjes, er waren ook figuurtjes van kralen op kleding gestikt, kralen-tasjes en bij de standjes waren kralen-souveniers te koop, zoals beursjes en sleutelhangers. Veel lange zwarte vlechten, of grijze, bij de oudjes.

Kleur, kleur, overdaad aan bewegende, zwierende kleuren!

En dan de muziek: de hartslag, de voortdurende hartslag van trommels, soms met zingen erbij.

We hebben eerst op ons kleedje wat gegeten -boterhammen met chocopasta en heuse la vache qui rit-smeerkaas, salade en water- want de jongens 'stikten van de honger'.

Ik raakte in gesprek met een meisje dat naast ons zat, nadat ik aan haar metgezel namens de jongens had gevraagd of hij wel 'een echte Indiaan' was. Ze twijfelden eraan, ondanks zijn prachtig zwart-witte kostuum en het feit dat de onderste helft van zijn gezicht helemaal zwart was, en zijn prachtig, diep-zwarte lange haar.

Het meisje vertelde: zij komt van een stam drie uur ten noorden van ons. Zij weet niets van haar geschiedenis. Het is heel lang verboden geweest voor Indianen om hun rituelen uit te voeren, om hun eigen taal te spreken, kortom, om hun cultuur te leven en door te geven. De stam waarin zij is opgegroeid heeft daar gehoor aan gegeven. Haar grootmoeder is zo bang gemaakt dat ze deze kleindochter zelfs nu nog niets wil vertellen.

Langzamerhand, onder andere via haar vriend met wie ze daar was, leert ze over haar stam.

Dit meisje was opgegroeid in een reservaat dat zo klein was, dat de regering bepaald heeft dat het geen apart reservaat meer was met als gevolg dat ze nu midden in een stad wonen. Zij heeft nog wel haar 'landcontract', het contract waar op staat dat een bepaald stuk land van haar is.

Haar vriend is opgegroeid in een reservaat van duizenden hectares groot, waar duizenden Indianen wonen. De onderdrukking is nog maar zo kort geleden: zijn moeder ging toen ze jong was stiekum naar illegale ceremonies van haar stam. Overigens worden Indianen nu nog steeds gediscrimineerd, juist in het zuiden waar dit reservaat ligt. De stammen hier hebben dus hun cultuur kunnen behouden door deze ondergronds toch levend te houden: de jongen spreekt de taal van zijn volk en ze hebben hun kostuums en gebruiken.

Natuurlijk hebben wij hier ook moederdag gevierd. Van Tjerk en Hidde kreeg ik een zelfgemaakte kaart en een door hen geverfde magneet (ja, voor op die enorm grote koelkast, dat klopt). En van Erwin, en de jongens, kreeg ik een mooie hangmat.

het weer, het milieu, de fiets, geld en de crisis

Het weer

Jullie weten wellicht dat Arnold S de noodtoestand in California heeft uitgeroepen omdat het drie jaar achter elkaar zeer droog is geweest. Dat klopt: toen we vorig jaar in het appartement in Mountain View woonden, heeft het een keer een beetje geregend. De jongens renden meteen het balkon op om 'lekker te douchen'. Afgelopen herfst hebben we een buitje gehad, in oktober, en vervolgens weer heel lang geen neerslag.

In december heeft het een paar keer flink geregend - heel gunstig voor ons omdat wij toen naar Lake Tahoe gingen op skivakantie waar we heerlijke nieuwe sneeuw hadden. Tjerk z'n voetbal op vrijdagmiddag is begonnen in de eerste week van januari, en het is nog maar twee keer doorgegaan, de overige keren zijn afgelast vanwege de regen. Sinds vorige week vallen hier dagelijks een paar indrukwekkende plensbuien.

Drie weken geleden regende het op een zondag ook weer zo hard dat de afvoeren het water amper konden verwerken, met als gevolg dat er een beekje door de goten langs de stoepen stroomde. Snel stroomde, met kleine watervalletjes en versnellingen.

Hollands gekleed - de jongens droegen hun regenlaarzen - gingen we achter het kleine speelgoedbootje aan dat ik te water had gelaten. We zijn naar huis gegaan toen we al twee straten verderop waren, en ingehaald door een in plastic verpakte drijvende krant - zo wordt die bij iedereen op de stoep gegooid, niet meer door een vrolijk fluitende jongen vanaf de fiets, maar vanuit het raampje van een pick-up truck door een man op leeftijd.

We zijn blij met de regen. Begin februari reden we naar Sequoia National Park langs een belangrijk drinkwaterreservoir voor ons gebied, dat vrijwel he-le-maal leeg was. Zo langzamerhand gaan ook Californiers beseffen dat water een kostbaar goed is, hoewel er nog steeds mensen zijn die ook in de winter - buiten het regenseizoen - hun sprinklers vrolijk laten spuiten, en heel vaak gebeurt dat aan het begin van de ochtend, dus op een heel slechte tijd om de tuin te sproeien.

Een van de dingen die me opvalt is dat ik hier nog nergens een toilet heb gezien met twee spoelmogelijkheden (veel/minder water). Iets anders is dat iedereen hier in elk restaurant een groot glas water krijgt. Veel mensen laten dit staan. Hoeveel water zou het schelen als er een kan op tafel werd gezet, of slechts water werd ingeschonken voor mensen die het echt willen?

In plaats van de koelblokken, bij ons bekend van het kamperen in Frankrijk, gebruiken de kampeerders hier allemaal ijsblokjes om hun koelbox mee koel te houden. Wanneer het ijs gesmolten is, gooien ze het water weg.

We zijn ook blij met de regen omdat alle tuinen en heuvels nu, in deze paar weken, of maanden in en na de regentijd, zo prachtig groen zijn!, een welkome afwisseling na bijna een jaar van gele dorheid.

Over groen gesproken: Californiers, of moet ik zeggen: Siliconianen (van Silicon Valley) en het milieu

Binnenkort begint op Tjerk z'n school een project GreenSTART, door een milieuclub uit Atherton, de rijke stad waar Laurel School staat. Ik heb de doos met materiaal opgehaald bij iemand thuis: een huis met een ronde oprijlaan, pilaren, boom'hut' met glas in de ramen en een zwembad, een hal zo groot als het eet-gedeelte in onze woonkamer, een ruimte met een vleugel zo groot als de rest van onze woonkamer, en een mooie grote trap! Toen Tjerk die zag vroeg hij of ze daarop naar boven en beneden mochten rennen - wie had dat gedacht: de jongens missen een trap in huis. Dat mocht. Ze hebben bij de dochter des huizes in de slaapkamer gezeten en gespeeld met haar huisdieren, twee of drie salamanders (die hebben geen tanden, wist je dat?).

Er is een site waarop je van alle huizen kunt opzoeken wat ze waard zijn, gewoon door het adres in te typen. Dit huis staat op 5.4 miljoen dollar - minder dan het huis van ruim 9 mln waar mijn buurvrouw laatst de girl scout-cookies ging ophalen, maar toch nog steeds behoorlijk.

De bedoeling van het project op Laurel School is om kinderen zo enthousiast te maken dat ze hun ouders overhalen om mee te doen aan energiebesparing. Er zijn diverse categorieen: besparen van energie / water / benzine, en afval verminderen.

Een van de opties is: laat het schoonmaak-apparaat voor het zwembad minder lang aanstaan, twee uur is al voldoende. Als je de timer aanpast, levert dat 20 punten op. Vraag me af hoeveel punten je scoort als je helemaal geen zwembad hebt, en je in de zomer moet redden met een opblaasbadje en een tuinslang, of het gemeentelijke zwembad met het andere gepeupel?

Niet vermeld als optie om bezine te besparen: de fiets. Of: gordijnen ophangen - terwijl dat zo veel scheelt!

De huizen hier zijn gebouwd voor zomers en aardbevingen, niet om de kou te weerstaan. We hebben het hele proces kunnen volgen nu in onze straat een nieuw huis wordt gebouwd: een houten geraamte met wat van dat gele isoleerspul waar aan de binnen- en buitenkant houten platen (hoe heet dat, geperst hout of zoiets) tegenaan worden gespijkerd. Dat is alles.

Onder de houten vloer zit de eveneens houten bouwvloer, en daaronder een koud gat.

Gelukkig heeft dit 60 jaar oude huis wel een kachel, een soort warmte-systeem dat even oud is: in de woonkamer en in de hal waar de slaapkamers en badkamer op uitkomen, zit een gat in de grond onder de muur. In dat gat staat een kachel, volgens mij te vergelijken met de oude gaskachels uit onze studententijd. Die kan aan of uit, of heel erg aan.

In de hal bij de voordeur en de deur naar de garage hebben we een gordijn opgehangen (met dank aan de zweedse woongigant voor douchegordijn-stang en voorgenaaide gordijnen), en het temperatuurverschil tussen hal en woonkamer is duidelijk te voelen. Het volgende project is om ook gordijnen voor de ramen op te hangen - better let as net.

Vorig jaar was er veel ophef over een actie van Wholefoods en andere winkels, het nieuwe concept BYOB = Bring Your Own Bag: het idee dat mensen die naar de winkels gaan, zelf tassen meenemen om daarin hun aankopen  naar huis te vervoeren. Dozen om boodschappen in te doen zijn alleen bij Costco (vgl Makro voor particulieren) en, voor de wijn, bij Safeway - daar haal ik altijd de tussenschotjes er uit. Natuurlijk heb ik altijd een of twee tassen en een doos achter in m'n auto liggen.

Prettig is dat het hier heel makkelijk is om biologische kleding te kopen. De REI is een buitensport-/kampeerwinkel waar ze bijvoorbeeld mooie t-shirts - vaak ook nog UV-werend - en vesten en broeken van biologisch katoen, soms vermengd met bamboe, verkopen. Afgelopen zondag waren we in de REI in Berkeley, de universiteits- en hippie-stad, en daar viel het ons op dat het biologisch assortiment nog beduidend groter is.

Verder heeft elke stad een, of soms twee, eigen boerenmarkt. En ook een eigen vliegveld, ik weet niet of dat tegen elkaar opweegt. Ik geloof dat Larry van Google of welke internet-onderneming dagelijks met z'n prive-vliegtuig van huis naar het vliegveldje in Mountain View vliegt, om vandaar met de vouwfiets naar kantoor te rijden. Hij krijgt vaak boetes voor het vliegen buiten de toegestane uren. En die betaalt 'ie dan.

Erg leuk: vorig jaar hebben we ontbeten in de Sky Kitchen in San Carlos: een cafe aan het vliegveld, waar je achter een bord huevos rancheros of een andere lekkere schotel zoals pannenkoeken of wafels, de vliegtuigjes kunt zien opstijgen en landen.

Sinds afgelopen zomer zweeft hier een van de drie zeppelins ter wereld boven de Bay Area. Indrukwekkend, prachtig om dat grote helderwitte gevaarte door de lucht te zien vliegen - hij gaat erg snel voor zo'n log lijkende walvis. Een ritje hebben we overwogen, tot we de prijs hoorden.

 

De fiets is het onderwerp van een soap op zich. Vorig jaar hadden we op Laurel een Bike & Walk to School Day zullen hebben, met als doel om zoveel mogelijk ouders en kinderen lopend of op de fiets naar school te laten komen. Dit is afgelast. Want bladibla - en omdat degene die het aflastte geen acceptabele reden noemde, werd er natuurlijk gekletst, vooral voor mijn gevoel bij het enige fietsenrek van school: dat het was omdat X iemand kende die in straat Y woont en die pertinent tegen het aanleggen van fietspaden is. Let me explain: Menlo Park is een geweldig leuke stad en wij wonen in een heerlijk rustige, dorpse wijk waar de kinderen op straat kunnen fietsen - ook Amerikaanse kinderen, dus het is echt veilig. Tegen Menlo Park aan ligt Atherton, het Wassenaar van dit gebied.

Het bijzondere aan Atherton is niet alleen dat de percelen ongeveer 4 keer zo groot zijn als bij ons - mooi te zien op maps.google.com. Als je ons adres intypt en daarvandaan naar Tjerk z'n school gaat op 95 Edge Road, Atherton, zie je het hele stratenpatroon veranderen. Ook aardig om de optie satelliet te gebruiken: al die kleine blauwe vlekjes zijn de zwembaden.

Een ander kenmerk van Atherton is dat het unincorporated area is en dat schijnen de mensen die daar wonen zo exclusief te vinden dat ze dat vooral zo willen houden. Je kunt het zien aan het ontbreken van trottoirs - erg onpraktisch want in het regenseizoen is het langs de kant van de weg erg blubberig, maar mensen die in uncorporated areas wonen die lopen daar niet: die brengen hun kind met de suv naar school en rijden dan door naar de sportschool om daar te gaan hardlopen. Een ander verschil is dat in steden een politiekorps is en unincorporated areas vallen onder jurisdictie van de sherrif van de county.

Menlo Park kent een halve straat unincorporated area - precies de straat die voor fietsers en voetgangers wat minder veilig is. Niet de straat op zich, maar het gedrag van sommige automobilisten veroorzaakt die onveiligheid: als Tjerk en Hidde en ik op een van de kleine rotondes rijden, worden we soms ingehaald zodat we helemaal in de berm moeten. Andere automobilisten die echt haast hebben rijden de rotonde gewoon aan de andere kant voorbij. Of ze halen ons in vlak voor een stoplicht of stop-sign (streep op de weg waar je altijd 1,2,3 seconden voor stil moet staan) zodat wij flink in de remmen moeten. Ik fiets op rotondes of als we bijna bij een stop zijn, midden op de weg om te voorkomen dat we worden ingehaald en in de knel komen - en automobilisten gaan dan klagen bij mensen van school over het slechte gedrag van fietsers op de weg. Echt waar, ik meen het! (quote Tjerk/Hidde)

Wat het gevaarlijk maakt is dat vrijwel geen enkele automobilist hier ooit zelf met zijn of haar kont op een fiets heeft gezeten.

Ze verklaren ons voor gek dat wij hier met onze kinderen fietsen. Ze spreken ons er soms op aan, hoe onverantwoordelijk wij als ouders zijn - meer nog omdat we geen helm dragen. Wat ze vergeten is om de automobilisten die ons in gevaar brengen, aan te spreken op hun rijgedrag en verantwoordelijkheid voor onze veiligheid. Dat komt omdat de auto hier nog steeds heilig is: fietsen wordt beschouwd en letterlijk benoemd als 'alternatief'. Wanneer ik uitleg dat fietsen voor ons het eerste vervoermiddel is, dat wij naar school fietsen tenzij... (we door moeten, veel spullen hebben) - dan kijken ze me aan met een enigszins glazige blik, 'ja ja'.

En dan te bedenken dat dit het gebied in Amerika is waar het meest gefietst wordt - dat komt wellicht mede omdat hier zoveel buitenlanders / Europeanen wonen. Het Franse gezin fietst vrijwel altijd, en hij is ex-wedstrijdfietser. Vlak bij ons woont ook een ex-fiets-stel: hij heeft met Lance en Hincapie gereden, en zij tegen onze Leontien. Het Duits-Amerikaanse gezin met zes kinderen gaat ook altijd op de fiets: pa met de drie jongste dochters naar Laurel, ma met de andere dochter naar middle school en de tweeling-jongens van 14 fietsen zelf naar hun high school. Er zijn een paar fietsende Amerikanen. En natuurlijk die Amsterdammers, die brengen hun dochter met de fiets naar Kindergarten. Veel anderen zouden heus wel willen fietsen, maar, maar... het blijkt heel erg een kwestie van gewenning. Het zit gewoon niet in hun systeem, het is zo vanzelfsprekend voor ze om de auto te nemen.

Op het terrein van Laurel School is een grote parkeerplaats en er zijn twee rijstroken: een voor carpool (dat is dat je langs de stoep rijdt waar alle carpool-kinderen zitten, dat een juf het nummer roept dat op de voorruit van de auto geplakt is en dat het betreffende kind dan in de auto springt, die vervolgens weg kan rijden) en de andere voor doorgaand verkeer. Er zijn twee ingangen voor voetgangers, waarvan eentje met een stuk troittoir. Voor fietsers ontbreekt elke infrastructuur: om bij het fietsenrek te komen moeten wij over de stoep met de voetgangers, wat natuurlijk verboden is. Als we volgend jaar naar Kindergarten gaan, moeten we op een of andere manier ofwel over een van de twee genoemde rijstroken voor auto's, of een klein stukje tegen het verkeer in en dan de hoge stoep op.

We zijn wel altijd heel blij om Mr Jones te zien, onze brigadier: een grote, diep-zwarte man met elke dag een andere grappige hoed op. Hidde en Tjerk roepen altijd Hello!, funny hat! of iets in die orde. De ene dag is het een hamburger, de andere een kachelpijp, of een harlekijnshoed, je kan het zo gek niet verzinnen. Hij is onze held.

Maar nee, de school staat niet negatief tegenover fietsen. Ze propageren het alleen niet. Hm.

En wat nou de eigenlijke reden was voor het aflassen van de Walk & Bike to School Day: twee maanden daarvoor was een meisje dat San Jose naar school fietste (stad ten zuiden van ons), verongelukt. Haar ouders hadden de school aangeklaagd, en natuurlijk veel geld geeist, met als reden dat die had moeten zorgen voor voldoende veilige routes voor de kinderen om naar school te kunnen fietsen.

Het verschil is: als in Nederland een bedrijf aangeklaagd wordt en het bedrijf verliest, betaalt het een boete of moet het iets verbeteren, als je hier aanklaagt en je wint dan krijg je zelf het geld. Erg lucratief dus, en dat maakt het zo aantrekkelijk.

En dat zorgt er dus ook voor dat mensen en organisaties heel erg voorzichtig en terughoudend zijn, en erg gericht zijn op veiligheid.

En dat kinderen als gevolg hiervan niet leren om in bomen te klimmen, om in het verkeer te fietsen (alleen op zondag in het park), om zelf een pak melk bij de winkel te halen of naar een vriendje of de foebal te gaan als ze oud genoeg zijn.

De meeste kinderen hier mogen achter in de auto van mama of de nanny of au-pair kropen en hun eigen gordel vastmaken, en worden overal naartoe gereden.

Geen wonder dat mensen hier menen dat ze recht hebben op van alles en nog wat. Ze hebben recht op een goede service, ze hebben recht op alle ruimte op de weg die ze nodig hebben voor hun auto die zo groot is als het kippenschuurtje van mijn ouders, en hun kinderen hebben recht op excellent onderwijs. Daarover later meer, over onderwijs en financieen.

Laatste nieuws over huizenprijzen en de crisis

Zomaar wat berichten uit het lokale sufferdje.

Prijzen van huizen die te koop staan hier in de buurt (Menlo Park, Atherton, het eveneens dure Palo Alto): 8 miljoen, 4 miljoen, 2,5 miljoen, 1,9 mlj, en oeps 8,5 ton, 6 miljoen, 4, 2, en 1,4 en 1,6 miljoen. Duur? Huizenprijzen van 1 tot 5 miljoen komen hier veel voor. Maar deze... dit zijn dan ook geen huizen, maar Estates: 14 miljoen, 12,5 miljoen en zelfs 24 miljoen dollar!  Ik heb nog eens gekeken en het staat er echt: 24,000,000. Dat is zelfs voor hier echt heel veel geld. Maar niet voor iedereen.

Onze overbuurvrouw K is prive-trainer voor zwemmen, yoga en pilates. Bij mensen thuis. Een van haar klanten, vertelde ze, is in 1 dag op de beurs 600 miljoen euro verloren. Ik kon niet geloven dat ze dat echt zei. Zes-honderd miljoen euro. En ja, hij was chagerijnig - en hoeft er niet om te verhuizen. Hij is iemand die z'n geld niet in miljoenen telt, maar in miljarden, aldus K. Ik vroeg of hij een van die mensen was die op het goede moment op de goede plaats is geweest, zoals we hier allemaal wel iemand kennen die per toeval rijk is geworden - werken bij een start-up, een grappig bedrijfje dat blijkt uit te groeien tot een mega-bedrijf zoals Facebook. Deze man is degene die altijd die goede momenten heeft gecreeerd; hij is oprichter van diverse bedrijven - nee, ik heb geen naam gevraagd.

Wat een geld. Dat zijn echt bedragen die ik niet meer snap.

Sommigen van jullie hebben ons gevraagd wat wij van de crisis merken. Wij zelf gelukkig weinig, we kennen wel anderen die de gevolgen hebben ondervonden.

Genoemde overburen wilden graag een huis kopen (huren nu), zijn sinds ze hier wonen al aan het rondkijken. Ze willen graag dichter bij Apple wonen waar man K werkt. En ja, ze hebben zo'n groot scherm en zo'n superdunne laptop. En ook de I-phone, met oppas-optie. Helaas hebben ze geen geld meer sinds de aandelen zijn gekelderd. Het enige van echte waarde is zijn Porsche, die als bijnaam 'afbetaling' heeft.

En hoewel we van een Porsche meer of minder niet meer opkijken, schijnt dit wel een extra bijzondere dure te zijn. Hij gromt in ieder geval flink, wanneer hij 's ochtends de oprit afschuift om naar z'n werk te gaan.

Iemand vertelde ons laatst dat ze in Nederland een Porsche Cayenne had gezien. 'Ja, en?' - dat dat heel bijzonder is. 'Oh. Hier om de hoek staat er een, en verder zien we ze ook vaak'.

Andere mensen die heel veel last hebben van de crisis zijn de latino's, de mensen uit Midden- en Zuid-Amerika die hier legaal of illegaal wonen, en werken: als schoonmaakster, tuinman - of liever tuinopruimer (bladeren blazen, takken opruimen, gras maaien, heg snoeien en onze nieuwe plantjes eruit raggen), en in het restaurant zijn zij degenen die de glazen water inschenken en de vieze borden mogen afruimen - gasten welkom heten, bestellingen opnemen en serveren zijn blanke klussen.

Twee stellen buren hebben V als huishoudelijke hulp en oppas. In Mexico heeft ze gestudeerd en had ze een goede baan. Hier is ze nu illegaal, haar man legaal. Ze hebben een kindje. En zijn onlangs uit hun huis gezet omdat ze hun hypotheek niet meer konden opbrengen (foreclosure). Dat betekent dus dat ze al het geld dat ze tot nu toe hebben afgelost, gewoon helemaal kwijt zijn. En andere woonruimte hebben moeten zoeken. Dat hebben ze gelukkig wel gevonden, ze wonen nu in een huurflatje. Maar stel je voor als je al weinig hebt, dat je dan op een dag ook nog al het geld dat je in je huis had geinvesteerd, en het huis zelf, kwijt bent.

Tuinmannen en nannies worden niet altijd meteen ontslagen, maar krijgen bij veel adressen bijvoorbeeld minder uren. En als dat voor beide partners geldt, bij al hun werkadressen, dan kunnen ze echt grote financiele problemen krijgen.

De criminaliteit is hier gestegen. Criminaliteit is een zwaar woord, het gaat om kleine diefstallen en inbraken. Voor de Amerikanen die wat dat betreft tot nu toe bijna letterlijk niks gewend waren, is dit heel heftig.

In een heleboel buurten zijn yahoo-groepen, waarop mensen nieuwtjes uitwisselen en hun eigen lokale marktplaats maken door dingen te koop/leen/huur te vragen en aan te bieden. Op deze groep schreef iemand laatst dat ze geschokt was omdat haar i-Pod uit de auto was gestolen - de auto was niet op slot, de i-pod lag op de voorstoel.  Tja. Een ander meldt een gestolen fiets, ook niet op slot. Een derde meldt dat haar handtas uit de auto was gepakt terwijl zij het huis in was gelopen met boodschappen, om deze op te ruimen. Dit zijn de dingen die in de afgelopen maanden gebeurd zijn. Er zijn wel wat meer inbraken de laatste tijd, met name in winkels.

Ik sprak laatst hierover met iemand die in de supermarkt op de hoek werkt en in East Palo Alto woont. Deze stad grenst aan Menlo Park en Palo Alto. Palo Alto is rijk, sjiek, duur en blank, East Palo Alto is arm, heeft veel appartementen en huizen-projecten en is zwart.

Er is een cooperatie met de deftige naam Woodland Investements (Woodland is een andere rijke stad, in de heuvels) die tientallen appartementen-gebouwen bezit. Zo'n zes maanden geleden hebben ze alle huren met 25 % verhoogd! Nee, ook hier is huurbescherming maar om een of andere reden heeft het stadsbestuurd toestemming gegeven - schijnt ook weer iets te zijn met mannetjes die elkaar kennen en zelf belangen in de woningbouw hebben, echt heel fout. Deze man van de winkel had toen al voorspeld dat de criminaliteit zou stijgen.

Wie zijn de echte boeven?

Valentine's Party en andere feestdagen

Amerikanen mogen dan over het algemeen weinig vakantiedagen hebben - zoals J die bij een start-up werkt en letterlijk slechts tien dagen per jaar: een week naar de familie met Kerst, een lang weekend weg en dan nog 's hier en daar een dag om thuis te blijven wanneer zijn vrouw ziek is en hij dus voor de kinderen moet zorgen - als ik mede-oprichter was van een bedrijf zou ik mijn eigen vakantiedagen toch beter geregeld hebben, dacht ik nog - ze genieten van heel veel feestdagen, die vrije dagen zijn.

Natuurlijk de 4th of July, en Memorial Day, President's Day waarop ooit de verjaardag van Lincoln herdacht werd, of was het nou Washington? Tjerk had op beide dagen vrij van school, de ene op een vrijdag, de andere op een maandag. Ik vroeg Tjerk of hij wist om welke presidenten het ging; hij noemde Lincoln, en ehm, Bush. Ik verslikte me bijna.

Toen had Erwin ook vrij en is 'ie met een groep andere fietsers in de regen van hier naar Santa Cruz gefietst, om de aankomst van de Tour de California te zien. Op Lance hebben ze niet gewacht, die was te laat (zo'n 6 minuten achter de etappewinnaar).  Oh trouwens, alleen het eerste stuk was in de regen, ongeveer tot aan de kust (Highway 1, de oude snelweg van San Francisco naar LA).

Verder vieren ze hier uitbundig St Patricks Day, een Ierse feestdag (veel groene versieringen in de winkels), en heeft Tjerk z'n juf erg veel verteld over Martin Luther King op of in de aanloop naar de naar hem vernoemde dag, en over Rosa King, en dat 'bruine mensen' vroeger niet bij witte mensen mochten zijn, heeft de dag erna, op 20 januari, de hele dag de tv aangestaan in de klas, op de pre-school en bij de meeste mensen in California om de inauguratie van Barack Obama te zien. In het rijtje Feestdagen horen ook Halloween en Valentine's Day.

De week voor 14 februari kregen we een uitnodiging mee naar huis: ons kind mocht andere kinderen wel een kaartje geven, maar dan ook alle andere kinderen in de klas. Alle kinderen? Ik vroeg mijn overbuurvrouw / moeder van J uit Tjerk's klas en zij zei dat vrijwel iedereen dat doet, en dat ze bij bepaalde winkels dozen kopen met kaartenpakketjes, berekend op een gemiddelde klas, met een paar extra grote kaarten voor leerkrachten, klassen-assistenten etc. In Tjerk's klas zitten 21 kinderen, 1 meer dan het officiele aantal.

Op Hidde's pre-school deden ze hier ook aan mee, enigszins beschroomd omdat ze altijd het gevoel van vriendschap en delen propageren. En ook hier: als je meedoet, dan graag voor alle kinderen van de hele pre-school een kaartje, dus ook voor die kids die op andere dagen komen en die je nog nooit hebt gezien. Het systeem: een klein kartonnen zakje voor ieder kind op de bar waar de juffen ongezien de kaartjes in verdelen.

In Tjerk's klas was er een heuse Valentine's Party. De klas was versierd met lichtslingers in hartjesvorm en veel rood, net als hier en daar een huis.

De vier tafelgroepjes hadden elk een eigen activiteit: op eiland een kregen de kinderen een soort meet-papier: tekeningetjes met afstanden, waarop ze hartjes-snoepjes konden leggen en tellen hoeveel er nodig waren om een bepaalde afstand te overbruggen. Bij eiland twee konden ze hart-vormige zandkoekjes versieren met mierzoet smeersel en rode en witte sprinkles. Bij eiland drie konden ze kaarten maken met hartjes en glitters en andere prachtige dingen. Bij het laatste eiland konden ze nog iets anders doen (dat weet ik niet meer).

Het duurde ongeveer een uur (voor mijn gevoel) en terwijl de kinderen hun koekjes opaten en nog wat gezonde rode snacks en rood-kleurig drinken, ruimden de moeders de spullen op, pakte ik mijn roze-plakkerige Ikea-bordjes in een plastic zak, en gingen we over tot de orde van de dag.

Tjerk en Hidde kwamen beide met een tasje thuis, Tjerk zelfs met twee, van zijn klas en van de pre-school. Daarin zaten kaartjes, en wat stickers en natuurlijk hele zoete, erg gekleurde snoepjes en lollies en hart-vormige chocolaatjes.

En dat is het dan. Nadat ze de snoepjes hadden opgegeten hebben ze elk hun kaartjes nog een paar keer bekeken - 'that's mine' 'no! that one's mine!' - en daarmee was het feest ten einde. Ik heb helemaal niets gehoord over vriendschap en delen. Wie weet, wie weet...

december: verjaardag Ageeth en aanloop naar Kerst

In de week voor mijn verjaardag (13 december) kreeg ik af en toe al een kaartje, wat leuk toch om echte post te ontvangen! 's Ochtends kadootjes in het grote bed: een fototoestel, een meditatiekussentje en een boek met allerlei tips voor dag- of langere trips met kids, in noord-Californie. Echt leuke dingen, ook hier in de buurt, die helemaal nieuw voor ons zijn. Genoeg te doen, veel om nog naar uit te kijken en van te genieten.

Na een ontbijt met zelfgebakken brood (nouja, uit de broodmachine die Erwin vorig jaar als afscheidskado van zijn Nieuwegeinse collega's kreeg) reden we naar Rancho Siempre Verde in Pescadero aan de kust om een kerstboom te kopen. En om te schommelen op een van de vele hoge schommels, auto- en trekkerbanden, twee- of zelfs driepersoons-plankjes. We hebben een ritje gemaakt in de kar achter een trekker. Hidde mag een cirkelzaag lenen wanneer hij wat ouder is. We hebben een krans gemaakt die nu bij de voordeur hangt - of zal ik 'm toch voorop m'n auto vastbinden? We hebben al een paar 'bakkies' (pick up trucks) gezien met kransen voorop, echt cool. Ook hebben we de twee levensgrote xylofoons uitgeprobeerd: de ene was gemaakt van planken, de andere van zware ijzeren buizen. Maar het allereerste wat de jongens deden, en ook het laatste, was marshmellows bij het fikkie houden. Er was een prachtig groot vuur, waar je gewoon dingen op mocht gooien (met name hout of boom-achtige dingen) en iedereen mocht een stok zoeken en zoveel marshmallows als hij/zij wilde, braden* en opeten. *wie weet hoe dat heet, als je marshmallows boven het vuur lekker groot en zacht laat worden, of hoe het zou kunnen heten? Prijsvraag voor het leukste woord hiervoor.

Ter verhoging van de feestvreugde mochten we op het terrein onze eigen boom uitzoeken en ook nog omzagen. Uiteindelijk vonden we een exemplaar dat goedkeuring kreeg van ons allevier. Tjerk deed een eerste poging tot zagen maar zo helemaal onder de takken bleek het toch wat te lastig, dus Erwin en ik hebben dat gedaan. http://www.rsvtrees.com/

De rit er naar toe en terug naar huis -verschillende routes- blijft indrukwekkend mooi. De kust, de bergen, de bossen - alles zo groot en oneindig lijkend, terwijl we na een bocht toch ineens in een ander landschap zijn, wat vervolgens ook weer oneindelijk lijkt, in zijn grootsheid.

Ik heb tussendoor thuis de felicitatie-mailtjes gelezen. Dank aan degenen die me hebben gebeld of eenkaartje of mailtje hebben gestuurd! Ik had wat vrouwen uitgenodigd voor een gezamenlijk etentje, en het is weer niet gelukt (druk, weg, van alles), dus dat heb ik nog tegoed in januari.

Als toetje van de dag brachten we de kinderen aan het einde van de middag naar een pre-school, waar ze een enorm succes-recept hebben: eens in de maand houden ze 'date night'. Je kunt dan van 4 uur 's middags tot 9 uur 's avonds je kinderen brengen. Die mogen binnen en buiten spelen, krijgen eten, onverantwoord vet en groente-vrij eten zoals pizza, worden in de pyjama gehesen of doen die zelf aan, en mogen uiteindelijk nog een film kijken, met popcorn. Erwin en ik hebben lekker gegeten bij een Thai.

Hoewel kort was het fietstochtje terug (de jongens in de kar op en onder wollen dekens) een sprookje: in veel bomen en aan huizen hangen lichtjes, vaak geel of wit, ook blauw of alle kleuren van de regenboog. Verder staan hier opblaasfiguren zoals Santa Claus of rendieren of een trein, en ook lichtjes-figuren die soms zelfs bewegen! Denk bij bijvoorbeeld een rendier aan een metalen frame, helemaal omwonden met lampjes, waarvan de kop langzaam op en neer gaat. Een hele rendierenfamilie kan ook, of een kerstman met zwaaiende arm. En verder staat in een tuin om de hoek een opblaasbare sneeuwbol, met daarin een dikke kerstman die vrolijk lachend in een sneeuwstorm van omhoog geblazen witte korreltjes staat.

De afgelopen week was erg druk met holiday-parties en cookie-exchanges. Allemaal nieuwe dingen voor mij.

Afgelopen dinsdag 16 december was bij Tjerk in de klas een holiday party. Er zijn vier tafeleilandjes in de klas en aan elk daarvan konden de kinderen een activiteit doen: van een megagrote ronde koffiefilter een sneeuwvlok knippen (paar keer opvouwen, dan aan de rand stukjes eruit knippen, uitvouwen en bijvoorbeeld voor het raam hangen), koekjes versieren met eetbare versieringen in kerstsfeer, koekjes in een papieren zakje doen die je dan op je stoep kunt zetten - en dan maar afwachten of er rendieren komen (?!) Ik stond bij de tafel waar de kinderen kaarten konden maken. In mijn introductie sprak ik over 'kerstkaarten' en ik werd bijna voordat ik uitgesproken was, gecorrigeerd door twee mensen met 'holiday cards', dat is politiek correct. Immers, niet alle kinderen zijn christelijk / vieren kerstfeest. Het bekende liedje 'I wish you a merry christmas' heeft dan ook een ander einde gekregen: 'and a happy Hannuka'. Chanoeka is het joodse feest van de lichtjes. http://nl.wikipedia.org/wiki/Chanoeka.

Op woensdag had er cookie exchange zullen zijn bij mijn overbuurvrouw. Ze had ongeveer acht vriendinnen uitgenodigd hiervoor met de vraag aan elk om 3 dozijn koekies mee te nemen. Ik heb eerst nagevraagd of het Amerikaanse dozijn even groot is als het Nederlandse, maar het was inderdaad de bedoeling dat ik 36 stuks mee zou nemen. De koekjes, zelfgebakken of gekocht, worden uitgestald op mooie schalen. Iedereen proeft dan wat, kletst, drinkt iets en gaat vervolgens met een doosje vol zelfgekozen cookies weer naar huis.

De buurvrouw moest helaas afzeggen omdat haar dochter erg ziek was. De speculaas is nog dicht, de Lemon Poppyseed Cafe Scones zijn erg lekker!

Gister, 18 december, was er een party op de pre-school van Hidde, waar Tjerk op dinsdagmiddag naartoe gaat uit school. Aan het begin van het uur zongen de kinderen allerlei liedjes. Daarna kreeg elk kind een vilten mandje, met iets kerstigs erop (de jongens een kerstman-hoofd, de meisjes iets met roze) waar ze koekjes in mochten doen. Tjerk blijkt een goed stapelaar! en wat meer gericht op kwantiteit, terwijl Hidde zorgvuldig wat meer de kwaliteit van zijn koekjes in de gaten leek te houden.

Toen we weggingen wensten de twee jongste (kinderloze) juffen mij een goede vakantie. Ik moest lachen want wat voor hun een echte vrije periode is, is voor mij af en toe buffelen, met de twee mannetjes thuis. Ze kunnen geweldig samen spelen, en ook verschrikkelijk ruzie maken. Poeh, tot tien tellen en blijven ademen, en dat dan onthouden...

De jongens kregen nog kadootjes mee die ze voor ons gemaakt hadden.

Na het avondeten hebben Erwin en ik die open gemaakt: ze hadden elk een fotolijstje versierd, met een mooie foto van zichzelf er in. En ze hadden elk een bord gemaakt. Hidde zei 'eerst was het een papiertje, en nu is het een bord'. Twee borden met leuke tekeningen in vrolijke kleuren. Volgens mij was dit voor het eerst dat Tjerk geen auto's of dino heeft getekend. Hij had fotolijstjes getekend van zichzelf en van Erwin en mij. Waar Hidde was? Nou, die bleek hij een beetje vergeten ofzo te zijn. Hidde had Erwin en mij getekend toen wij nog babies waren en ook Tjerk als baby. En een regenboog.

Het viel me op dat heel veel kinderen met de meest fantastisch ingepakte kadootjes voor hun teachers naar school kwamen. Oh, ehm, is dat hier de bedoeling? Tjerk en Hidde hadden elk een zelfgemaakte kerstbal meegenomen: een doorzichtige glazen bol, waar je verf of glitterlijm in kunt doen. Je kunt 1 kleur kiezen of allerlei kleuren. Het mooie is dat die geen bruine brij worden zoals op papier, op een of andere manier lopen ze wel in elkaar zonder dat ze mengen ofzo. Wie het weet mag het zeggen. Het is erg leuk om te doen en in de boom te hangen.

Hoe dan ook: het blijkt dat leraren voor de holidays vaak geld krijgen, bijvoorbeeld in de vorm van een gift card (elke zichzelf respecterende winkel geeft zulke kaarten uit. Denk aan een credit card die je alleen in die winkel kan gebruiken). Ik hoorde van iemand dat leraren zelf veel dingen voor in de klas (moeten) kopen, en daarom geld krijgen.

Er wordt hier trouwens in het algemeen veel meer aan giften en donaties gedaan dan in Nederland, lijkt het wel. Dat kan geld zijn, of kleding of kadootjes. Er is een organisatie 'Toys for Tots' die in winkels en bij de brandweerkazerne van Mountain View manden heeft staan waar je nieuwe, oningepakte kadootjes in kunt doen. Die delen ze dan uit aan kinderen die anders helemaal niets zouden krijgen.

Op heel veel plaatsen -in winkels, scholen en bijvoorbeeld bij ons in het zwembad- staat een giving tree: een echte of neppe kerstboom waar kaartjes in hangen met daarop aan de ene kant of het voor een jongen of meisje is en de leeftijd, en aan de andere kant een soort verlanglijstje, varierend van voetbalschoenen tot nieuwe trui tot leesboek tot speelgoed. Ook zijn op heel veel plaatsen food donations te maken, je kunt dan blikken of pakken eten inleveren die naar families thuis of naar bijvoorbeeld een opvang worden gebracht. Dit heb ik in Nederland ook wel een paar keer gezien, maar veel minder uitgebreid dan hier. Verder staan er bij de in-/uitgang van supermarkten mensen van het leger des heils of een daklozencentrum die giften vragen. Vanochtend las ik in de plaatselijke krant dat een opvang hier in de buurt waarschijnlijk moet sluiten: door de recessie is er minder geld van giften binnengekomen, maar er zijn wel meer mensen die een beroep op de diensten moeten doen. Ik vind het schandalig dat in een rijk stadje als Menlo Park een opvang gesloten moet worden wegens geldgebrek, zeker wanneer ik al die benzineslurpende bakken op de opritten zie staan en langs me zie rijden wanneer ik op de fiets naar school of een winkel onderweg ben.

Het is vandaag zaterdag 20 december, de eerste dag van een twee-weekse schoolvakantie.

De mannen zijn naar de film Bolt, als twee prinsjes in de fietskar. Ik heb heerlijk even het huis voor mezelf, en de tijd om te doen wat ik wil. We boeken straks nog een kamer of huisje ergens waar sneeuw ligt (toen Tjerk de door de pakes en beppes gemailde foto's van 'sneeuw in Fryslan' had gezien wilde hij meteen naar Nederland). Met Kerst zijn we dan weer thuis, en doen we jullie verslag van ons tripje en hoe die ene Kerstdag hier wordt gevierd en beleefd.

Zondagochtend spelletjes gedaan en een kamer geboekt in een hotel in South Lake Tahoe. We vertrekken morgenochtend, maandag 22 december en komen zaterdag weer terug in Menlo Park (zo goedkoop is het). De eerste drie dagen hebben we een kamer met keukentje, de laatste twee nachten een gewone kamer. Het hotel ligt een paar honderd meter van de gondel die ons naar een groot skigebied brengt. Als je op maps.google.com als zoekbestemming de plaatsnaam intypt, optie Satelliet aanklikt en voldoende inzoomt, zie je de route van de gondel en zelfs de afdalingen. Erwin neemt z'n fiets mee. Vanmiddag nog even naar de REI (buitensportwinkel) voor thermisch ondergoed, (wollen) sokken en laarzen voor de jongens, en sneeuwkettingen.

Wegen in sneeuwgebieden kennen vier mogelijke toestanden:

- gewoon, geen beperkingen;

- sneeuwbanden of sneeuwkettingen verplicht (en dan bedoel ik echt verplicht)

- sneeuwkettingen of 4WD verplicht

- afgesloten.

Op http://www.tahoe.com/section/currentconditions?tab=1 kun je mee kijken, en je kunt daar ook de sneeuwcondities zien voor Lake Tahoe: prima, en bij het weer staat in de zevendaagse voorspelling heel veel sneeuwval. Hm, nog maar wat extra sokken en mutsen, in dat geval.

typisch Amerikaans: Thanksgiving

Het is geen toeval dat stone soup wordt gegeten in de periode vlak voor Thanksgiving. Oorspronkelijk was een dag die in Nederland bekend is als ‘Dankdag voor gewas en arbeid’, een oogstfestival. Inmiddels is het algemener dan dit een dag om te denken aan datgene voor wat en aan diegene voor wie je dankbaar kunt zijn: count your blessings, zou je kunnen zeggen.
Het typisch Amerikaanse hierbij is ook dat dit alleen op deze ene dag schijnt te gebeuren; de rest van het jaar zijn Amerikanen over het algemeen (!) bezig met het vergaren van meer, meer en nog meer, zijn ze vooral aan het consumeren. Dit zeiden ook degenen met wie we tijdens het diner aan tafel zaten.

Thanksgiving is een van de weinige dagen waarop vrijwel alle Amerikanen vrij zijn. Een wonderlijke ervaring. Ik moest ’s ochtends nog even naar een supermarkt en fietste over vrijwel verlaten straten, langs gesloten winkels. Bijna surrealistisch, zo’n kalmte in een omgeving waar op andere dagen de winkels minstens tot 9 uur ’s avonds open zijn, en vaak nog langer.

Al een tijd geleden waren wij uitgenodigd door een Amerikaans stel om Thanksgiving bij te vieren. We kennen hen niet goed, en dat maakt het des te bijzonderder.
Hun uitgangspunt is dat niemand met Thanksgiving alleen zou moeten zijn. Zij zijn begonnen om vrienden uit te nodigen in het eerste jaar dat ze in deze omgeving woonden, ver weg van hun familie aan de andere kant van het land.
Een week voor Thanksgiving zijn we met ons allen, zij met hun zoontje en wij met ons vieren, naar een boerderij geweest om wat tijd met elkaar door te brengen. Het was erg leuk. Stephanie is geschiedenislerares en weet veel te vertellen over hoe het kan dat het nu is zoals het is, in Amerika, en over interne volksverhuizingen bijvoorbeeld en (anti)apartheidsbewegingen – een thema dat met deze verkiezingen weer actueel werd.
Er waren knutselactiviteiten waar Tjerk en Hidde nog aan meegedaan hebben: van een denne-appel en pijpenragers en oogjes en stukjes papier, een kalkoen maken. En dat gaat heel makkelijk, erg leuk. Hidde had op de pre-school ook een kalkoen gemaakt, op een papieren bordje, met daaronder de tekst ‘happy thanksgiving 2008’ (dat had een juf geschreven). En ook dat was erg leuk gedaan: verf op de hand, de hand op het bordje, onder de duim werden van die lange rode flappers geschilderd en zo werd de duim de nek en het hoofd, en op de vingers werden kleine veertjes geplakt.

Stephanie en Joe zouden het diner verzorgen, wij hoefden alleen toetje of wijn mee te nemen. Omdat alle anderen toetje meenamen, kozen wij voor de wijn, waarvoor we een paar weken geleden al waren begonnen te proeven.

Thanksgiving is altijd op de vierde donderdag in november, dit jaar dus op 26 november. Tijdens het Thanksgiving diner zaten we met in totaal dertien volwassenen aan twee lange tafels die tegen elkaar aan waren geschoven, ernaast een klein tafeltje met vier kinderen. In de keuken stonden de schotels: een enorme kalkoen, een schaal met stuffing, cranberry-saus en iets met boontjes met broodkruimels er overheen, en mashed potatoes – alles geheel volgens de traditie.

Wat ons opviel was dat degenen die in de keuken hadden opgeschept, meteen begonnen te eten toen ze weer aan tafel zaten, zo anders dan in Nederland waar we op elkaar wachten om gezamenlijk de maaltijd te beginnen. Na een tijdje hield Joe’s vader een korte speech, waarin hij zijn dankbaarheid uitsprak om met iedereen, en in het bijzonder zijn kinderen, schoondochter en kleinkind, aan tafel te zitten.

Behalve wij was er een stel uit Korea dat hier al een paar jaar woonde, een Duitser (Boris), een Bulgaar, de ouders van Joe, zijn zus en haar roommate – een Indische-Amerikaanse, en een Japanse. Het zijn vrienden van Joe die hij tijdens zijn studie aan Stanford heeft ontmoet, en partners.
Joe en Stephanie zijn joods. Joe is volgens mij al een paar generaties Amerikaan. De ouders en grootouders van Stephanie zijn destijds gevlucht uit wat vroeger Polen was; de familieleden die daar achtergebleven zijn, zijn vermoord.
Zo blijkt maar weer dat er geen echte Amerikanen zijn. De meesten weten precies waar ze vandaan kwamen, hoeveel procent van hun bloed, welke nationaliteit heeft. En tegelijkertijd lijkt iedereen ontzettend goed aangepast en ingeburgerd.

Een zeer bont gezelschap dus, met wie we een zeer aangename en vooral ook erg leuke avond hebben gehad.

typisch Amerikaans: Stone Soup

Het verhaal over stone soup dat ik gelezen heb is een van de varianten. Het is een oude Franse legende en die gaat als volgt:
Een paar soldaten die net van de oorlog komen en onderweg naar huis zijn – lopend natuurlijk, het speelt in de tijd van ‘er was eens’ – zijn hongerig en moe. Ze zien een dorpje waar ze eten en onderdak willen vragen.
De dorpelingen zien hen aankomen en verstoppen al hun eten; ze willen het voor zichzelf houden.
De soldaten kloppen bij elk huis aan en krijgen overal te horen dat het eten op is, met diverse uitvluchten: zieke vader, zoveel kinderen, oogst mislukt, enzovoort. Ze overleggen even op het dorpsplein. Dan vragen ze of iemand een grote pan voor hen te leen heeft en die met water wil vullen, want ze hebben besloten stone soup te maken. De nieuwsgierige dorpelingen brengen een met water gevulde grote pot en blijven staan, in afwachting.
De soldaten zetten de pot op het vuur dat ze midden op het dorpsplein hebben gemaakt en leggen er twee schoongeboende keien in. ‘Eigenlijk moet er peper en zout in soep’ en daar komt een dorpeling met de kruiden. De andere soldaat mompelt dat wortels lekker zouden zijn, al waren het er maar drie of vier, en een andere dorpeling brengt een handvol wortels. Een soldaat zegt dat wat vlees ook goed zou smaken, maar dat hij de dorpelingen natuurlijk niets kan vragen wat ze niet hebben.
Er komt vlees, er komen nog meer groenten, aardappelen, en kruiden; elke dorpeling brengt iets van zijn voorraad voor de soep. De soldaten zeggen dat de koning, die hen onlangs nog had gevraagd om deze soep te maken, het een vorstelijk maal zou vinden.
De dorpelingen kijken elkaar aan en glunderen.
De soldaten kondigen aan dat de soep klaar is en nodigen de dorpelingen uit om kommen te halen en van de soep mee te eten.
Na een heerlijke maaltijd die ze in vriendschap nuttigen bedanken de dorpelingen de soldaten voor de wijze les die ze geleerd hebben. En voor het recept om uit stenen, een soep te maken, zodat ze nooit meer honger zullen lijden.

We hebben eerst op vrijdag 21 november stone soup gegeten op Tjerk z’n school. Op donderdag brachten alle kinderen een ingrediënt mee dat we opgekregen hadden (op Tjerk’s briefje stond een in stukjes gesneden aardappel) en toen hebben ze alles in de pan gedaan en de soep zachtjes opgezet, op een comfoortje in de klas. Op vrijdag, halverwege de ochtend, was het eerst de beurt aan enkele moeders om de lunchtafels te dekken en alles klaar te zetten voor de maaltijd. De kinderen kwamen met de soep naar buiten.
Eerst hebben alle first grade-kinderen gezamenlijk liedjes gezongen en een stone soup-gedicht voorgedragen. Dat ging over wat je allemaal in de soep kunt doen en dat je het maakt van vriendschap.

De week erna op dinsdag mocht Hidde een zelfgekozen ingrediënt mee naar de pre-school nemen. Hij wilde kleurtjespasta en broccoli in de soep doen. Tjerk ook, dus dat werd van beide een dubbele portie.
De kinderen hebben geholpen met het snijden van de groente en aardappels voor de soep en om alles in de pan te doen. Op woensdag 26 november was het Stone Soup Lunch op de pre-school. We zaten met ons allen aan een lange tafel, waar een papieren kleed op lag dat helemaal was versierd door de kinderen van de pre-school, met alle kleuren verf van de regenboog.
Er werd weinig gegeten en des te meer buiten gespeeld.

Die woensdag had Tjerk al vrij van school; het was Thanksgiving Holiday.

Amerikaanse feestdag: Halloween

Al weken voordat het zover was, hadden de jongens het erover. Ze keken er erg naar uit: Halloween. Tjerk had er op school natuurlijk over gehad, en Hidde weer van hem. Het ging over wat ze aan zouden doen – Tjerk wist het al heel snel, hij wilde weer ridder zijn, en Hidde ook, totdat de buurvrouw hem een brandweerpak te leen aanbood.
Halloween is wat uiterlijk betreft een combinatie van Sint Maarten en carnaval: op de avond van Halloween gaan de kinderen, en sommige volwassenen, verkleed langs de deuren. In plaats van liedjes te zingen over een rood rokje zeggen ze ‘Trick or treat’ en dan krijgen ze een treat (traktatie). Bij verreweg de meeste huizen werd snoep uitgedeeld, soms moedigden de bewoners de kinderen aan om vooral twee of drie te nemen – kennelijk waren er minder kinderen gekomen dan ze van te voren hadden verwacht en wilden ze voorkomen dat ze zelf met al dat snoep zouden blijven zitten. Enkele mensen hadden, net als ik, aardigheidjes gekocht om aan de kinderen te geven.

Sommige mensen beginnen al een paar weken voor Halloween hun huis en tuin te versieren. Met spinnenwebben (te vergelijken met ons engelenhaar in de kerstboom), soms spinnen ter grootte van een klein kind, skeletten, grafstenen, spreuken, spoken en spookjes, heksen en duivels. En pompoenen, heel erg veel pompoenen. Wat die met Halloween te maken hebben weet ik niet, maar het staat in ieder geval erg vrolijk, al die oranje bollen in de tuin, of andere vormen en kleuren (geel en groen).
Onze tuin had een basis-versiering van spinnenwebben, en aan de takken van bomen en struiken ongeveer twintig nep-pompoenen (ronde oranje plastic zakjes met een pompoen-tekening erop, gevuld met oude kranten). Verder hadden we voor het raam spoken opgehangen en de pompoenen die Hidde op de pre-school had gemaakt.

Twee weken voor Halloween zijn we naar een pumpkin patch geweest (patch = stuk grond waar fruit of groente groeit). Half Moon Bay, een plaats aan de oceaankust relatief dicht bij ons, staat bekend om de vele pumpkin patches: boerderijen waar in de herfst alleen maar pompoenen liggen. Wij zijn naar een pumpkin patch hier in de buurt geweest. Het was een bloedhete dag, de paden tussen de veldjes met diverse maten en vormen pompoenen, afgezet met hooibalen, waren stoffig en er was vrijwel geen schaduw. Poeh! Het deed me heel even denken aan Nicaragua.
De meeste pumpkin patches hebben activiteiten voor kinderen die variëren van gezichten schilderen en knutselen tot ritjes in een treintje over het terrein. Deze zijn meestal alleen in het weekend, in ieder geval wel op de patch waar wij waren. Gelukkig maar, dacht ik toen ik even door de flappen van het zwarte landbouwplastic in het spookhuis keek; het zag er echt heel griezelig uit.

De jongens hebben elk een mooie pompoen uitgezocht en we kochten nog twee sierpompoentjes. Tjerk kreeg later op school een oranje mini-bolletje. Later hebben we voor Hidde’s pre-school nog een mooi groot exemplaar gekocht.
Van een friend – een van de twee vrouwen met wie ik wekelijks een uur mediteer – kreeg ik een carving-set: speciaal gereedschap om pompoenen uit te hollen en om er figuren in te snijden, en twee boekjes met voorbeelden.
Anderhalve week voor Halloween heb ik me enorm uitgesloofd en een prachtig gezicht uit Hidde’s pompoen gesneden. Ik meende dat dat best kon omdat het al wat kouder werd en de pompoen op de veranda zou staan, de hele dag in de schaduw.Kouder was niet koud genoeg, het was gewoon iets minder warm, bleek ongeveer een week later toen ik de jongens vroeg waar het deksel van de pompoen gebleven was: het was er in gezakt, alles was gaan rotten. Ook in oktober is het nog te warm om groente en fruit buiten de koelkast te bewaren.

Behalve op alle scholen is er ook elk jaar een Halloween-optocht in Menlo Park, op de zaterdag voor het eigenlijke feest, dus dit jaar op 25 oktober. Daar gingen we, op de fiets natuurlijk: Tjerk als ketchup-fles, Hidde als brandweerman. Tjerk droeg z’n knalrode Heinz Tomato Ketchup t-shirt dat Erwin een tijdje geleden voor hem meegenomen had van een zakentripje naar New York, zijn rode broek en zijn crocs, die ook rood zijn. Ik had een bijpassende hoed gemaakt van wit karton: een hoge ronde toeter met witte bovenkant, die ik op een kwart van boven bijna helemaal opengesneden had en iets omhoog gezet. Halverwege de optocht bedacht ik me dat het leuk geweest zou zijn om Tjerk z’n haar nog rood te verven en dat er uit te laten komen. Dat zou dan voor de schooloptocht nog kunnen.
Hidde wilde in deze periode het liefst elke dag z’n brandweerpak aan, als het aan hem had gelegen zou hij er ook in hebben geslapen. Maar het lag niet aan hem dus dat ging niet door (het was immers een geleende uitrusting).

De optocht ging van Burgess Park naar een klein parkje in de winkelstraat waar alle kinderen een plastic tas kregen met Halloween-tekeningen van heksen erop, een vingerhoedje mierzoet appelsap en een koekje. Daarna konden we trick or treat-en bij alle winkels die een oranje papier op de etalageruit hadden hangen waar op stond dat ze meededen, en dat waren bijna alle winkels. Er werden handenvol snoep uitgedeeld, de tas van de jongens zat echt bomvol suiker en vet aan het einde van de straat – en dan hadden we nog maar één kant gedaan.
Het leuke voor ons was dat we allerlei hele aardige winkels zagen waar we altijd aan voorbij waren gefietst. Als ik iets moet kopen fiets ik naar de winkel waar ik moet zijn, en na de aankoop weer terug naar huis. Dit tochtje leverde zo nog wat verrassingen op.
Onderweg raakten we aan de praat met een ander Nederlands gezin, over wie we al gehoord hadden omdat hun dochter bij Tjerk op school zit (en zo gaat dat dan: Oh, uit Nederland? Kennen jullie A dan, die zit op dezelfde school in Kindergarten).
De jongens renden vooruit en schoten lekker op omdat zij in Nederland helemaal niet hebben geleerd dat je een rij moet maken als een heleboel mensen of kinderen hetzelfde willen, en dat je bij aankomst dan achteraan moet gaan staan. Hidde charmeerde zich (in dit geval geloof ik onwetend) gewoon meteen naar de snoeptrommel en Tjerk rende voorop naar alweer een volgende bak zoetigheid.

Eindelijk was het dan zover op vrijdag 31 oktober: Halloween. Het miezerde. Een feestdag en slecht weer blijkt een gevaarlijke combinatie voor degenen die naar school fietsen: we hadden nog nooit zo ontzettend veel auto’s gezien. Het was echt filerijden naar school, wij laveerden zo’n beetje langs en tussen de SUV’s en bakkies door. En wat het ook eng maakte was dat al die automobilisten nog meer haast leken te hebben dan anders.
Op school was het even chaotisch: Tjerk z’n juf had geen idee waar we naartoe moesten. Ze dacht dat we naar de lunch-plaats gingen omdat ze daar met alle andere first grade-groepen afgesproken hadden. Of was dit nou toch slecht weer en deden we het dan binnen? Consternatie alom. Uiteindelijk belandden alle klassen van school in optocht op het grasveld, waar ze een ererondje maakten.
Daarna voor een groepsfoto naar hun eigen speelplaats.
Tjerk was en bleef vastbesloten: hij wilde als ridder. En dat bleef zo, ook toen wij hem er aan herinnerden hoe bijzonder iedereen afgelopen zaterdag zijn ketchup-pak vond.
Natuurlijk waren er meer ridders en ruisde het van de roze tulen prinsessenrokken. Hidde was nog steeds een brandweerman. Erwin was als Dutch cowboy met een oranje broek, een koeien(fiets)shirt en oranje cowboy-hoed, en ik was als cowgirl met wat ik in de kast had: een spijkerbroek, springtouw als lasso, een overhemd en mijn hoed uit El Salvador, die zo nog eens van pas kwam.

Vervolgens was er voor elke groep nog een klein Halloween-feestje in de klas, waarvoor ik me als hulpmoeder had opgegeven.
Er waren vier tafels met activiteiten:
- een kaart of boekenlegger maken met stempels en tekeningen van vleermuizen, spinnen (duim op een stempelkussen, dan op het papier en pootjes eraan tekenen) en heksen, of wat je ook maar wilde natuurlijk;
- een armbandje maken met kralen in de typische Halloween-kleuren geel, oranje en zwart;
- op een strook papier met stickertjes met Halloween-afbeeldingen, patronen maken (bijv aab, aab, of abcdd, abcdd, etc), en
- ‘enge vingers maken’ van een halve string-cheese met inkepinkjes voor de vinger-rimpels en bovenaan een stukje rode paprika als bloederige nagel. Dit laatste moet ik misschien wat meer uitleggen: een string-cheese is een soort korte soepstengel van kaas, vaak droge mozzarella en kinderen eten die vaak als snack/tussendoortje. Met vinger-rimpels bedoel ik die rimpels aan de bovenkant van je vinger bij de scharnieren van de kootjes (snap je het nu wel?!).

Halverwege het feestje Erwin afscheid en vertrok hij naar Las Vegas, of was het Dallas, of Philadelphia, waar hij een paar dagen moest zijn voor z’n werk.
Vraag je je af waar Hidde was? Die was mee, die doet net alsof hij ook al (bijna) in first grade zit, die hoef je echt niks te vertellen!

En eindelijk was het dan zover. Nadat we met wat vrienden van hun een paar stukken pizza hadden gegeten op een paar dekens in het gras in de voortuin van de overburen, begon onze Trick or treat. We waren alledrie weer in dezelfde ‘uitrusting’ als vanochtend.
We begonnen om ongeveer half 7, en het werd al snel schemerig, wat het extra spannend maakte. Vandaag hadden veel mensen nog een finishing touch aangebracht in de versieringen.
Er waren prachtige vondsten bij. Van een huis was het hele raam beplakt met wit papier. Het leek alsof daa r een gat in zat, en daar keek een heel groot oog door. Het staarde ons aan, keek opzij, naar boven en beneden en weer naar ons. Het was echt zo groot als een buik. De man die de deur opendeed hield die op een kiertje want anders, zei hij, zou de reus ontsnappen die daar binnen was! Hidde vroeg of hij de reus mocht zien maar dat was veel te gevaarlijk.
Bij een ander huis deden twee heksen de deur open en die lieten de kinderen een liedje zingen voor hun verjaardag. Na het liedje keken ze elkaar aan en besloten dat het nog een keer moest, maar dan toch echt veel luider!
Bij twee of drie huizen waren echt enge dingen, met bloed en losse hoofden en enge geluiden, flikkerende lichtjes en rondvliegende vleermuizen.
Aan de overkant stond een meer dan manshoog spookhoofd in de tuin met een reusachtig grote mond die open en dicht kon. En het hoofd kon ook nog praten! Je kon er achter staan en dan met een hendel de onderkaak op en neer bewegen. Geweldig knutselwerk.

Omdat het streng verboden is om met drank over straat te liepen liepen andere buren en hun vrienden rond met plastic bekers met dop en rietje, alsof ze de limonade voor hun kinderen vasthielden, maar met hun rode wijn erin.

Een regel is dat alleen huizen meedoen waarvan de lamp bij de voordeur aan is, andere huizen laat je ongemoeid. Soms zijn mensen wel thuis maar hebben geen zin en gaan dan vroeg naar bed of zitten een paar uur in het (bijna)donker.
Een andere gewoonte is dat als je zelf gaat trick or treat-en, je je emmertje met traktaties gewoon bij de deur laat staan, en dat de kinderen daar dan zelf iets uitpakken. En inderdaad, toen wij terugkwamen stond het oranje emmertje met zwarte heksenkatten-tekeningen nog gewoon bij de voordeur, maar iets leger.De jongens mochten nog even al hun schatten bewonderen en één snoepje, en toen gingen de ridder en de brandweerman uiteindelijk slapen.