first day of school

Gisteren zijn we al min of meer begonnen met de eerste schooldag na de vakantie, vandaag.

Gistermiddag hadden we voor zowel Tjerk als Hidde een meet & greet met de teachers, erg aardig idee. Zo kunnen de juffen en kinderen en ouders elkaar al even ontmoeten en kunnen de kinderen rondkijken in hun nieuwe klas, en hun klasgenootjes zien - hoewel ze daar weinig belangstelling voor lijken te hebben, maar meer voor speelgoed en boekjes.

Vanochtend met z'n vieren naar school om Tjerk weg te brengen. Alleen op hoogtijdagen zijn er zo ontzettend veel auto's en ouders, en zelfs grootouders, als vandaag. Tjerk zit bij een aantal kinderen van first grade in de klas, en naast de klas waar een aantal vriendjes van vorig jaar zitten. Hij heeft twee juffen die elk twee dagen lesgeven en op woensdag om de beurt voor de klas staan. Ik sprak met een van hen gister over huiswerk, omdat ik had gehoord dat ze in second grade beduidend veel meer opdrachten mee naar huis krijgen dan vorig jaar. Het blijkt in deze klas, volgens de juf zelf, nogal mee te vallen. Ik zei dat ik het belangrijk vind dat de jongens vooral tijd hebben om uit school nog te spelen en zij stemde hier van harte mee in. Fijn om te weten.

Hidde lijkt ook een leuke juf te hebben. Een van de moeders die vorig jaar een zoon in deze klas had, was erg enthousiast - ze schijnt goed te zijn met jongens. Prima.

Geweldig om te zien en horen hoe Tjerk Hidde overal de weg wees en van alles vertelde. Het is echt de grote broer op dit soort momenten.

Nadat we Erwin hadden uitgezwaaid en ik me als vrijwilliger had ingeschreven voor een aantal events, ben ik met Hidde achterop naar het zwembad gegaan, waar hij om 9 uur les heeft.

Toen Hidde vroeg of hij nog niet naar school hoefde, zei ik dat zijn klas later begint. "Oh, dus ik kin noch even de frye natuer yn?" - hoe-die daar nou weer bij komt...

Zwemles ging prima, hij voelt zich als een vis in het water. Het is een voordeel voor hem dat hij in NL nog geen les heeft gehad. Tjerk wel, en die moet nu vrijwel alles van wat hij heeft geleerd, afleren. De opzet hier is heel anders: ze beginnen met languit op de buik in het water, handen gestrekt naar voren en plat, en trappelen. Als je dat kunt, komen daar pop-ups bij: je hoofd optillen en ademhalen. En als je dat met gemak een hele baan volhoudt, met maximaal drie ademhalingen, heb je level 3 voltooid en ga je naar het volgende nivo waar je pas de zwemslag leert, en dat is hier borstcrawl.

Na het douchen en aankleden weer op de fiets terug naar school, waar ik met een groep andere ouders en al dan niet zenuwachtige en/of opgewonden kinderen voor het hek stond.

Hidde blijkt inderdaad helemaal klaar voor school. 'Mummy, I need my back pack.' Maar toen bleek dat er nog tijd was om te spelen, rende hij naar het klimrek terwijl ik bijpraatte met de nieuwe Franse buurman. Zijn zoontje en Hidde zitten bij elkaar in de klas, wat mooie mogelijkheden geeft tot om de beurt elkaars kind te hebben, zodat de ander meer eigen tijd heeft.

Kindergarten op Laurel School heeft een ochtend- en een middaggroep. De ochtendgroep is van 8.25 tot 12.25 op school en de middaggroep komt om 10.20 en is om 2.55 uur uit, tegelijk met first en second grade. Ik moet dus 's ochtends twee keer op en neer, 's middags komen ze op dezelfde tijd uit. Het voordeel is natuurlijk dat het grootste deel van de tijd de klassen prettig klein zijn.

Toen de bel ging kwam hij weer bij me voor z'n rugzak, en 'I have to go to school now mommy, I think you should go home'. Wow. Gelukkig mocht ik nog een paar zoenen geven en kreeg ik een knuffel, en toen stapte het mannetje in de rij naar binnen.

Op de fiets naar een leeg huis.

Ik zwaaide linksaf waar ik rechtdoor had gemoeten, om even thee te drinken bij D, tot twee weken geleden mijn overbuurvrouw.

Ik dacht dat ik er geen moeite mee zou hebben om hem weg te brengen, heb hem immers vorig jaar ook twee dagen per week naar pre-school gebracht. Dit blijkt toch weer anders.

Ik heb geen kleine kinderen meer. Gelukkig had D thee en maakte ze tijd voor een praatje.

En straks weer naar school om de mannen op te halen. Ben benieuwd naar de verhalen - voor zover ze die hebben.

Nu eindelijk tijd om het blog bij te werken met onze spannende vakantie-verhalen!

Binnenkort dus meer.

Post-project op pre-school Tjerk en Hidde

Hidde gaat twee dagen per week naar Edgewood House School, een pre-school waar de kinderen vies en nat mogen worden en waar de teachers hen aanmoedigen om nog hoger op de bovenkant van de buisglijbaan te klimmen! Nogal uniek hier. Verder doen ze veel aan knutselen en hadden ze laatst een project over de Arctic, compleet met ijsblokken.

Ze halen Tjerk van school op donderdag als 'ie een uur eerder uit is en hij blijft daar dan de lange middag.

Naar aanleiding van Valentijnsdag en omdat het leuk is om post te ontvangen en te versturen als manier om je vriendschap te tonen, hebben ze nu een post-project.

Vorige week kreeg ik per post een prachtig zelfgeverfde en door de teacher geschreven briefje van Hidde. Over dat het een leuke dag was 'on the pre-school' en dat ze een bear-hunt hadden gedaan 'for pretend'.

Je kunt post sturen naar:

Tjerk / Hidde Bleeker at EHS

2088 Edgewood Drive

Palo Alto, CA 94303 - US

Miss Tanya schrijft: 'feel free to ask enthusiastic relatives or friends to send letters too!  the more the merrier...  ... we will keep doing this project for an extended period of time... reading and writing never leaves our curriculum!'

== erg aardig om te vermelden: Hidde is het kind dat opmerkt dat de juffen van de pre-school nooit post krijgen en vervolgens voor allevier een kaartje tekent en laat schrijven (door mij). Tjerk is degene die dan zegt dat het aardig is om te schrijven wat je leuk vindt van iemand of wat je leuk vindt op de pre-school. De juffen hadden nog nooit zulke bijzondere post gehad... == Febr 2009

het weer, het milieu, de fiets, geld en de crisis

Het weer

Jullie weten wellicht dat Arnold S de noodtoestand in California heeft uitgeroepen omdat het drie jaar achter elkaar zeer droog is geweest. Dat klopt: toen we vorig jaar in het appartement in Mountain View woonden, heeft het een keer een beetje geregend. De jongens renden meteen het balkon op om 'lekker te douchen'. Afgelopen herfst hebben we een buitje gehad, in oktober, en vervolgens weer heel lang geen neerslag.

In december heeft het een paar keer flink geregend - heel gunstig voor ons omdat wij toen naar Lake Tahoe gingen op skivakantie waar we heerlijke nieuwe sneeuw hadden. Tjerk z'n voetbal op vrijdagmiddag is begonnen in de eerste week van januari, en het is nog maar twee keer doorgegaan, de overige keren zijn afgelast vanwege de regen. Sinds vorige week vallen hier dagelijks een paar indrukwekkende plensbuien.

Drie weken geleden regende het op een zondag ook weer zo hard dat de afvoeren het water amper konden verwerken, met als gevolg dat er een beekje door de goten langs de stoepen stroomde. Snel stroomde, met kleine watervalletjes en versnellingen.

Hollands gekleed - de jongens droegen hun regenlaarzen - gingen we achter het kleine speelgoedbootje aan dat ik te water had gelaten. We zijn naar huis gegaan toen we al twee straten verderop waren, en ingehaald door een in plastic verpakte drijvende krant - zo wordt die bij iedereen op de stoep gegooid, niet meer door een vrolijk fluitende jongen vanaf de fiets, maar vanuit het raampje van een pick-up truck door een man op leeftijd.

We zijn blij met de regen. Begin februari reden we naar Sequoia National Park langs een belangrijk drinkwaterreservoir voor ons gebied, dat vrijwel he-le-maal leeg was. Zo langzamerhand gaan ook Californiers beseffen dat water een kostbaar goed is, hoewel er nog steeds mensen zijn die ook in de winter - buiten het regenseizoen - hun sprinklers vrolijk laten spuiten, en heel vaak gebeurt dat aan het begin van de ochtend, dus op een heel slechte tijd om de tuin te sproeien.

Een van de dingen die me opvalt is dat ik hier nog nergens een toilet heb gezien met twee spoelmogelijkheden (veel/minder water). Iets anders is dat iedereen hier in elk restaurant een groot glas water krijgt. Veel mensen laten dit staan. Hoeveel water zou het schelen als er een kan op tafel werd gezet, of slechts water werd ingeschonken voor mensen die het echt willen?

In plaats van de koelblokken, bij ons bekend van het kamperen in Frankrijk, gebruiken de kampeerders hier allemaal ijsblokjes om hun koelbox mee koel te houden. Wanneer het ijs gesmolten is, gooien ze het water weg.

We zijn ook blij met de regen omdat alle tuinen en heuvels nu, in deze paar weken, of maanden in en na de regentijd, zo prachtig groen zijn!, een welkome afwisseling na bijna een jaar van gele dorheid.

Over groen gesproken: Californiers, of moet ik zeggen: Siliconianen (van Silicon Valley) en het milieu

Binnenkort begint op Tjerk z'n school een project GreenSTART, door een milieuclub uit Atherton, de rijke stad waar Laurel School staat. Ik heb de doos met materiaal opgehaald bij iemand thuis: een huis met een ronde oprijlaan, pilaren, boom'hut' met glas in de ramen en een zwembad, een hal zo groot als het eet-gedeelte in onze woonkamer, een ruimte met een vleugel zo groot als de rest van onze woonkamer, en een mooie grote trap! Toen Tjerk die zag vroeg hij of ze daarop naar boven en beneden mochten rennen - wie had dat gedacht: de jongens missen een trap in huis. Dat mocht. Ze hebben bij de dochter des huizes in de slaapkamer gezeten en gespeeld met haar huisdieren, twee of drie salamanders (die hebben geen tanden, wist je dat?).

Er is een site waarop je van alle huizen kunt opzoeken wat ze waard zijn, gewoon door het adres in te typen. Dit huis staat op 5.4 miljoen dollar - minder dan het huis van ruim 9 mln waar mijn buurvrouw laatst de girl scout-cookies ging ophalen, maar toch nog steeds behoorlijk.

De bedoeling van het project op Laurel School is om kinderen zo enthousiast te maken dat ze hun ouders overhalen om mee te doen aan energiebesparing. Er zijn diverse categorieen: besparen van energie / water / benzine, en afval verminderen.

Een van de opties is: laat het schoonmaak-apparaat voor het zwembad minder lang aanstaan, twee uur is al voldoende. Als je de timer aanpast, levert dat 20 punten op. Vraag me af hoeveel punten je scoort als je helemaal geen zwembad hebt, en je in de zomer moet redden met een opblaasbadje en een tuinslang, of het gemeentelijke zwembad met het andere gepeupel?

Niet vermeld als optie om bezine te besparen: de fiets. Of: gordijnen ophangen - terwijl dat zo veel scheelt!

De huizen hier zijn gebouwd voor zomers en aardbevingen, niet om de kou te weerstaan. We hebben het hele proces kunnen volgen nu in onze straat een nieuw huis wordt gebouwd: een houten geraamte met wat van dat gele isoleerspul waar aan de binnen- en buitenkant houten platen (hoe heet dat, geperst hout of zoiets) tegenaan worden gespijkerd. Dat is alles.

Onder de houten vloer zit de eveneens houten bouwvloer, en daaronder een koud gat.

Gelukkig heeft dit 60 jaar oude huis wel een kachel, een soort warmte-systeem dat even oud is: in de woonkamer en in de hal waar de slaapkamers en badkamer op uitkomen, zit een gat in de grond onder de muur. In dat gat staat een kachel, volgens mij te vergelijken met de oude gaskachels uit onze studententijd. Die kan aan of uit, of heel erg aan.

In de hal bij de voordeur en de deur naar de garage hebben we een gordijn opgehangen (met dank aan de zweedse woongigant voor douchegordijn-stang en voorgenaaide gordijnen), en het temperatuurverschil tussen hal en woonkamer is duidelijk te voelen. Het volgende project is om ook gordijnen voor de ramen op te hangen - better let as net.

Vorig jaar was er veel ophef over een actie van Wholefoods en andere winkels, het nieuwe concept BYOB = Bring Your Own Bag: het idee dat mensen die naar de winkels gaan, zelf tassen meenemen om daarin hun aankopen  naar huis te vervoeren. Dozen om boodschappen in te doen zijn alleen bij Costco (vgl Makro voor particulieren) en, voor de wijn, bij Safeway - daar haal ik altijd de tussenschotjes er uit. Natuurlijk heb ik altijd een of twee tassen en een doos achter in m'n auto liggen.

Prettig is dat het hier heel makkelijk is om biologische kleding te kopen. De REI is een buitensport-/kampeerwinkel waar ze bijvoorbeeld mooie t-shirts - vaak ook nog UV-werend - en vesten en broeken van biologisch katoen, soms vermengd met bamboe, verkopen. Afgelopen zondag waren we in de REI in Berkeley, de universiteits- en hippie-stad, en daar viel het ons op dat het biologisch assortiment nog beduidend groter is.

Verder heeft elke stad een, of soms twee, eigen boerenmarkt. En ook een eigen vliegveld, ik weet niet of dat tegen elkaar opweegt. Ik geloof dat Larry van Google of welke internet-onderneming dagelijks met z'n prive-vliegtuig van huis naar het vliegveldje in Mountain View vliegt, om vandaar met de vouwfiets naar kantoor te rijden. Hij krijgt vaak boetes voor het vliegen buiten de toegestane uren. En die betaalt 'ie dan.

Erg leuk: vorig jaar hebben we ontbeten in de Sky Kitchen in San Carlos: een cafe aan het vliegveld, waar je achter een bord huevos rancheros of een andere lekkere schotel zoals pannenkoeken of wafels, de vliegtuigjes kunt zien opstijgen en landen.

Sinds afgelopen zomer zweeft hier een van de drie zeppelins ter wereld boven de Bay Area. Indrukwekkend, prachtig om dat grote helderwitte gevaarte door de lucht te zien vliegen - hij gaat erg snel voor zo'n log lijkende walvis. Een ritje hebben we overwogen, tot we de prijs hoorden.

 

De fiets is het onderwerp van een soap op zich. Vorig jaar hadden we op Laurel een Bike & Walk to School Day zullen hebben, met als doel om zoveel mogelijk ouders en kinderen lopend of op de fiets naar school te laten komen. Dit is afgelast. Want bladibla - en omdat degene die het aflastte geen acceptabele reden noemde, werd er natuurlijk gekletst, vooral voor mijn gevoel bij het enige fietsenrek van school: dat het was omdat X iemand kende die in straat Y woont en die pertinent tegen het aanleggen van fietspaden is. Let me explain: Menlo Park is een geweldig leuke stad en wij wonen in een heerlijk rustige, dorpse wijk waar de kinderen op straat kunnen fietsen - ook Amerikaanse kinderen, dus het is echt veilig. Tegen Menlo Park aan ligt Atherton, het Wassenaar van dit gebied.

Het bijzondere aan Atherton is niet alleen dat de percelen ongeveer 4 keer zo groot zijn als bij ons - mooi te zien op maps.google.com. Als je ons adres intypt en daarvandaan naar Tjerk z'n school gaat op 95 Edge Road, Atherton, zie je het hele stratenpatroon veranderen. Ook aardig om de optie satelliet te gebruiken: al die kleine blauwe vlekjes zijn de zwembaden.

Een ander kenmerk van Atherton is dat het unincorporated area is en dat schijnen de mensen die daar wonen zo exclusief te vinden dat ze dat vooral zo willen houden. Je kunt het zien aan het ontbreken van trottoirs - erg onpraktisch want in het regenseizoen is het langs de kant van de weg erg blubberig, maar mensen die in uncorporated areas wonen die lopen daar niet: die brengen hun kind met de suv naar school en rijden dan door naar de sportschool om daar te gaan hardlopen. Een ander verschil is dat in steden een politiekorps is en unincorporated areas vallen onder jurisdictie van de sherrif van de county.

Menlo Park kent een halve straat unincorporated area - precies de straat die voor fietsers en voetgangers wat minder veilig is. Niet de straat op zich, maar het gedrag van sommige automobilisten veroorzaakt die onveiligheid: als Tjerk en Hidde en ik op een van de kleine rotondes rijden, worden we soms ingehaald zodat we helemaal in de berm moeten. Andere automobilisten die echt haast hebben rijden de rotonde gewoon aan de andere kant voorbij. Of ze halen ons in vlak voor een stoplicht of stop-sign (streep op de weg waar je altijd 1,2,3 seconden voor stil moet staan) zodat wij flink in de remmen moeten. Ik fiets op rotondes of als we bijna bij een stop zijn, midden op de weg om te voorkomen dat we worden ingehaald en in de knel komen - en automobilisten gaan dan klagen bij mensen van school over het slechte gedrag van fietsers op de weg. Echt waar, ik meen het! (quote Tjerk/Hidde)

Wat het gevaarlijk maakt is dat vrijwel geen enkele automobilist hier ooit zelf met zijn of haar kont op een fiets heeft gezeten.

Ze verklaren ons voor gek dat wij hier met onze kinderen fietsen. Ze spreken ons er soms op aan, hoe onverantwoordelijk wij als ouders zijn - meer nog omdat we geen helm dragen. Wat ze vergeten is om de automobilisten die ons in gevaar brengen, aan te spreken op hun rijgedrag en verantwoordelijkheid voor onze veiligheid. Dat komt omdat de auto hier nog steeds heilig is: fietsen wordt beschouwd en letterlijk benoemd als 'alternatief'. Wanneer ik uitleg dat fietsen voor ons het eerste vervoermiddel is, dat wij naar school fietsen tenzij... (we door moeten, veel spullen hebben) - dan kijken ze me aan met een enigszins glazige blik, 'ja ja'.

En dan te bedenken dat dit het gebied in Amerika is waar het meest gefietst wordt - dat komt wellicht mede omdat hier zoveel buitenlanders / Europeanen wonen. Het Franse gezin fietst vrijwel altijd, en hij is ex-wedstrijdfietser. Vlak bij ons woont ook een ex-fiets-stel: hij heeft met Lance en Hincapie gereden, en zij tegen onze Leontien. Het Duits-Amerikaanse gezin met zes kinderen gaat ook altijd op de fiets: pa met de drie jongste dochters naar Laurel, ma met de andere dochter naar middle school en de tweeling-jongens van 14 fietsen zelf naar hun high school. Er zijn een paar fietsende Amerikanen. En natuurlijk die Amsterdammers, die brengen hun dochter met de fiets naar Kindergarten. Veel anderen zouden heus wel willen fietsen, maar, maar... het blijkt heel erg een kwestie van gewenning. Het zit gewoon niet in hun systeem, het is zo vanzelfsprekend voor ze om de auto te nemen.

Op het terrein van Laurel School is een grote parkeerplaats en er zijn twee rijstroken: een voor carpool (dat is dat je langs de stoep rijdt waar alle carpool-kinderen zitten, dat een juf het nummer roept dat op de voorruit van de auto geplakt is en dat het betreffende kind dan in de auto springt, die vervolgens weg kan rijden) en de andere voor doorgaand verkeer. Er zijn twee ingangen voor voetgangers, waarvan eentje met een stuk troittoir. Voor fietsers ontbreekt elke infrastructuur: om bij het fietsenrek te komen moeten wij over de stoep met de voetgangers, wat natuurlijk verboden is. Als we volgend jaar naar Kindergarten gaan, moeten we op een of andere manier ofwel over een van de twee genoemde rijstroken voor auto's, of een klein stukje tegen het verkeer in en dan de hoge stoep op.

We zijn wel altijd heel blij om Mr Jones te zien, onze brigadier: een grote, diep-zwarte man met elke dag een andere grappige hoed op. Hidde en Tjerk roepen altijd Hello!, funny hat! of iets in die orde. De ene dag is het een hamburger, de andere een kachelpijp, of een harlekijnshoed, je kan het zo gek niet verzinnen. Hij is onze held.

Maar nee, de school staat niet negatief tegenover fietsen. Ze propageren het alleen niet. Hm.

En wat nou de eigenlijke reden was voor het aflassen van de Walk & Bike to School Day: twee maanden daarvoor was een meisje dat San Jose naar school fietste (stad ten zuiden van ons), verongelukt. Haar ouders hadden de school aangeklaagd, en natuurlijk veel geld geeist, met als reden dat die had moeten zorgen voor voldoende veilige routes voor de kinderen om naar school te kunnen fietsen.

Het verschil is: als in Nederland een bedrijf aangeklaagd wordt en het bedrijf verliest, betaalt het een boete of moet het iets verbeteren, als je hier aanklaagt en je wint dan krijg je zelf het geld. Erg lucratief dus, en dat maakt het zo aantrekkelijk.

En dat zorgt er dus ook voor dat mensen en organisaties heel erg voorzichtig en terughoudend zijn, en erg gericht zijn op veiligheid.

En dat kinderen als gevolg hiervan niet leren om in bomen te klimmen, om in het verkeer te fietsen (alleen op zondag in het park), om zelf een pak melk bij de winkel te halen of naar een vriendje of de foebal te gaan als ze oud genoeg zijn.

De meeste kinderen hier mogen achter in de auto van mama of de nanny of au-pair kropen en hun eigen gordel vastmaken, en worden overal naartoe gereden.

Geen wonder dat mensen hier menen dat ze recht hebben op van alles en nog wat. Ze hebben recht op een goede service, ze hebben recht op alle ruimte op de weg die ze nodig hebben voor hun auto die zo groot is als het kippenschuurtje van mijn ouders, en hun kinderen hebben recht op excellent onderwijs. Daarover later meer, over onderwijs en financieen.

Laatste nieuws over huizenprijzen en de crisis

Zomaar wat berichten uit het lokale sufferdje.

Prijzen van huizen die te koop staan hier in de buurt (Menlo Park, Atherton, het eveneens dure Palo Alto): 8 miljoen, 4 miljoen, 2,5 miljoen, 1,9 mlj, en oeps 8,5 ton, 6 miljoen, 4, 2, en 1,4 en 1,6 miljoen. Duur? Huizenprijzen van 1 tot 5 miljoen komen hier veel voor. Maar deze... dit zijn dan ook geen huizen, maar Estates: 14 miljoen, 12,5 miljoen en zelfs 24 miljoen dollar!  Ik heb nog eens gekeken en het staat er echt: 24,000,000. Dat is zelfs voor hier echt heel veel geld. Maar niet voor iedereen.

Onze overbuurvrouw K is prive-trainer voor zwemmen, yoga en pilates. Bij mensen thuis. Een van haar klanten, vertelde ze, is in 1 dag op de beurs 600 miljoen euro verloren. Ik kon niet geloven dat ze dat echt zei. Zes-honderd miljoen euro. En ja, hij was chagerijnig - en hoeft er niet om te verhuizen. Hij is iemand die z'n geld niet in miljoenen telt, maar in miljarden, aldus K. Ik vroeg of hij een van die mensen was die op het goede moment op de goede plaats is geweest, zoals we hier allemaal wel iemand kennen die per toeval rijk is geworden - werken bij een start-up, een grappig bedrijfje dat blijkt uit te groeien tot een mega-bedrijf zoals Facebook. Deze man is degene die altijd die goede momenten heeft gecreeerd; hij is oprichter van diverse bedrijven - nee, ik heb geen naam gevraagd.

Wat een geld. Dat zijn echt bedragen die ik niet meer snap.

Sommigen van jullie hebben ons gevraagd wat wij van de crisis merken. Wij zelf gelukkig weinig, we kennen wel anderen die de gevolgen hebben ondervonden.

Genoemde overburen wilden graag een huis kopen (huren nu), zijn sinds ze hier wonen al aan het rondkijken. Ze willen graag dichter bij Apple wonen waar man K werkt. En ja, ze hebben zo'n groot scherm en zo'n superdunne laptop. En ook de I-phone, met oppas-optie. Helaas hebben ze geen geld meer sinds de aandelen zijn gekelderd. Het enige van echte waarde is zijn Porsche, die als bijnaam 'afbetaling' heeft.

En hoewel we van een Porsche meer of minder niet meer opkijken, schijnt dit wel een extra bijzondere dure te zijn. Hij gromt in ieder geval flink, wanneer hij 's ochtends de oprit afschuift om naar z'n werk te gaan.

Iemand vertelde ons laatst dat ze in Nederland een Porsche Cayenne had gezien. 'Ja, en?' - dat dat heel bijzonder is. 'Oh. Hier om de hoek staat er een, en verder zien we ze ook vaak'.

Andere mensen die heel veel last hebben van de crisis zijn de latino's, de mensen uit Midden- en Zuid-Amerika die hier legaal of illegaal wonen, en werken: als schoonmaakster, tuinman - of liever tuinopruimer (bladeren blazen, takken opruimen, gras maaien, heg snoeien en onze nieuwe plantjes eruit raggen), en in het restaurant zijn zij degenen die de glazen water inschenken en de vieze borden mogen afruimen - gasten welkom heten, bestellingen opnemen en serveren zijn blanke klussen.

Twee stellen buren hebben V als huishoudelijke hulp en oppas. In Mexico heeft ze gestudeerd en had ze een goede baan. Hier is ze nu illegaal, haar man legaal. Ze hebben een kindje. En zijn onlangs uit hun huis gezet omdat ze hun hypotheek niet meer konden opbrengen (foreclosure). Dat betekent dus dat ze al het geld dat ze tot nu toe hebben afgelost, gewoon helemaal kwijt zijn. En andere woonruimte hebben moeten zoeken. Dat hebben ze gelukkig wel gevonden, ze wonen nu in een huurflatje. Maar stel je voor als je al weinig hebt, dat je dan op een dag ook nog al het geld dat je in je huis had geinvesteerd, en het huis zelf, kwijt bent.

Tuinmannen en nannies worden niet altijd meteen ontslagen, maar krijgen bij veel adressen bijvoorbeeld minder uren. En als dat voor beide partners geldt, bij al hun werkadressen, dan kunnen ze echt grote financiele problemen krijgen.

De criminaliteit is hier gestegen. Criminaliteit is een zwaar woord, het gaat om kleine diefstallen en inbraken. Voor de Amerikanen die wat dat betreft tot nu toe bijna letterlijk niks gewend waren, is dit heel heftig.

In een heleboel buurten zijn yahoo-groepen, waarop mensen nieuwtjes uitwisselen en hun eigen lokale marktplaats maken door dingen te koop/leen/huur te vragen en aan te bieden. Op deze groep schreef iemand laatst dat ze geschokt was omdat haar i-Pod uit de auto was gestolen - de auto was niet op slot, de i-pod lag op de voorstoel.  Tja. Een ander meldt een gestolen fiets, ook niet op slot. Een derde meldt dat haar handtas uit de auto was gepakt terwijl zij het huis in was gelopen met boodschappen, om deze op te ruimen. Dit zijn de dingen die in de afgelopen maanden gebeurd zijn. Er zijn wel wat meer inbraken de laatste tijd, met name in winkels.

Ik sprak laatst hierover met iemand die in de supermarkt op de hoek werkt en in East Palo Alto woont. Deze stad grenst aan Menlo Park en Palo Alto. Palo Alto is rijk, sjiek, duur en blank, East Palo Alto is arm, heeft veel appartementen en huizen-projecten en is zwart.

Er is een cooperatie met de deftige naam Woodland Investements (Woodland is een andere rijke stad, in de heuvels) die tientallen appartementen-gebouwen bezit. Zo'n zes maanden geleden hebben ze alle huren met 25 % verhoogd! Nee, ook hier is huurbescherming maar om een of andere reden heeft het stadsbestuurd toestemming gegeven - schijnt ook weer iets te zijn met mannetjes die elkaar kennen en zelf belangen in de woningbouw hebben, echt heel fout. Deze man van de winkel had toen al voorspeld dat de criminaliteit zou stijgen.

Wie zijn de echte boeven?

school Tjerk: ansichtkaarten, regels en financieën

In first grade op Tjerk z'n school is op dit moment een wereldproject gaande. Het fijne weet ik er niet van; Tjerk zegt meestal 'fun' als ik vraag hoe het op school was en als ik vraag naar wat hij heeft gedaan, antwoordt hij 'oh, gewoon, van alles', bijvoorbeeld, of 'I don't remember'. Veel wijzer wordt ik dus niet van hem.

wereldproject met ansichtkaarten

Van NL vriendin H hoorde ik al over dit project: haar Australische vriendin die vorig jaar een dochter in first grade had op dezelfde school, had gevraagd of H haar moeder wilde vragen om die dochter een ansichtkaart op te sturen. Voor het wereldproject. Waarvoor ieder kind schijnt te proberen zoveel mogelijk kaarten te krijgen, of liever, de ouders.

Ik heb een aantal mensen gevraagd een kaartje op te sturen en een paar van jullie hebben me gevraagd of het kaartje al op school aangekomen is... geen idee. Ik heb 't Tjerk gevraagd en hij zei dat hij die dag twee kaartjes had gekregen, van beppe en van âlde pake Kees, mijn opa. Hij ging verder met vertellen wat er allemaal op die kaartjes stond, het was werkelijk ongelofelijk. En ik keek hem dus met grote ogen aan, en begon te lachen. En hij ook: 'Grapje!'. Ja, dat dacht ik al.

Helaas kom ik zelden in het lokaal en kan ik dus ook niet kijken hoeveel kaartjes er al hangen. Alleen met speciale activiteiten, als ik me opgegeven heb als hulpmoeder. Met het Halloweenfeestje bijvoorbeeld en met een art project. Verder weert deze juf ouders zoveel mogelijk. Wie weet wat voor slechte ervaringen ze heeft; niet alle ouders zijn geschikt als klassenhulp.

En hoe het verder op school gaat: als we Tjerk wegbrengen, parkeert hij zijn fiets vooraan bij het hek, of in het fietsenrek naast zijn lokaal. Als we voldoende tijd hebben en hij zin heeft, lopen we naar de first grade playground. Meestal wil hij gewoon bij ons zitten. En er zijn altijd andere ouders die rond dezelfde tijd komen. De kinderen die op het speelveld zijn, zijn de kinderen die met de schoolbus komen of die door hun ouders met de auto worden afgezet op de carpoolstrook.

fluiten = freezen

Als de yard duty, een leerkracht of klassenassistent die pleinwacht is, om vijf voor half 9 op haar fluitje blaast, moeten de kinderen onmiddellijk stoppen met waar ze mee bezig zijn en met hun handen op hun knieën gaan staan. Echt waar! En er zijn natuurlijk altijd kinderen, er is vaak een jongetje dat nog op de schommel heen en weer zwaait, zo hoog hij kan, en nog helemaal geen zin heeft om te stoppen, en al helemaal niet om zo te gaan staan, en te wachten tot het verlossende tweede fluitsignaal. Die arme Tjerk heeft al een paar keer straf gehad: hij moet dan aan het begin van de lunchpauze, de speelpauze na de feitelijke lunch, op de bench zitten. En, zo legde hij uit, omdat er geen bench meer is, moet hij nu papiertjes en ander afval opruimen dat na de lunch is blijven liggen. Prima. Wel erg jammer dat hij dan minder tijd heeft om te ravotten, rennen en energie kwijt te raken.

Na het dubbele fluitsignaal lopen (dus niet rennen, maar lopen) de kinderen naar de plaats van hun klas op het plein. Daar gaan ze in de rij staan en zo lopen (niet rennen) de kinderen naar hun lokaal. Onderweg moeten ze op hun plek in de rij blijven, anders kunnen ze ook straf krijgen. De paadjes zijn namelijk heel smal en soms moeten rijen langs elkaar lopen.

Soms ben ik bang dat Tjerk oppikt dat wij bepaalde regels nogal belachelijk vinden, en dat hij zich daarom af en toe niks aantrekt van die regels. En ik vraag me ook weleens af of zes jaar in Nederland al zo bepalend is?

Dan komt de rij bij het lokaal, waar wij dus meestal zitten. De rij blijft als rij wachten tot de juf de deur open doet en loopt dan rustig achter elkaar naar binnen. De ouders blijven op afstand en gaan al helemaal niet mee de klas in, zoals ik in Werkhoven gewend was.

Bij het ophalen wacht ik op een van de banken waar second grade luncht, vlak bij het lokaal waar Tjerk's groep zit. Dan gaat de deur open en lopen eerst de kinderen met de juf mee die naar de carpoolplaats moeten, waar ze ofwel in de schoolbus gaan, of worden opgehaald door een vader (zelden), moeder, nanny of iemand van het after school programma. De kinderen die 'gewoon' door een ouder of nanny worden opgehaald, zoals Tjerk, lopen naar de lunchplaats van second grade. Dat is de verzamelplaats voor ophalers en opgehaalden.

De schoolindeling hier is anders dan in NL. De school waar Tjerk op zit is een K-2 school: van Kindergarten tot en met 2nd grade. Kindergarten=5/6 jaar, 1st grade=Tjerk, 2nd grade=7/8 jr. Het terrein van de school is heel groot (zie http://maps.google.com/ type het adres 95 Edge Road, Atherton, CA 94027 en kies 'satelliet' waarmee je prachtig het hele rechthoekige terrein kunt zien, met parkeerplaats, grasveld en alle gebouwen).

Kindergarten zit in een gebouw apart van de rest, daar breng ik Hidde volgend jaar naartoe maar ben ik nu nog niet geweest. De zes 1st grade klassen en ongeveer evenveel 2nd grade klassen hebben elk een eigen speelplaats met speeltoestellen met klimdingen, apenrekken (monkeybars), glijbanen en een grasveld. Daar doet tussen de middag iemand spelletjes met de kinderen die dat willen. Er zijn ook nog ballen, hoepels en andere attributen.  Ook is bij die speelplaats een ruimte met tafels en banken, waar de kinderen tussen de middag lunchen. Die staan gewoon buiten maar natuurlijk wel onder een schaduwdak en dat is echt geen overbodige luxe. Na de lunch -iedereen blijft hier over- kunnen de kinderen dan lekker spelen.

scholen en financieën

Sinds een aantal jaren krijgen de scholen onvoldoende geld van de overheid (van de staat, in California dus van meneer Schwarzenegger die helaas niet zo'n goede boekhouder is gebleken) om nog het niveau van onderwijs te kunnen bieden zoals dat heel lang geweest is. En dat niveau is natuurlijk per staat en per gebied verschillend.

De scholen krijgen namelijk ook geld van de gemeente, van de onroerend goed belasting. In een stadje als Atherton -zie op maps.google.com de grote tuinen en zwembaden- is dat dus prima: dure huizen, vaak een paar miljoen, dus veel belasting dus veel geld voor de school. Daar profiteren wij van, omdat wij in dit schooldistrict blijken te wonen. De mensen een paar straten verderop hebben pech: hun kinderen gaan naar school in East Palo Alto, een stad met heel veel appartementen die weinig inkomstenbelasting opleveren en waar de scholen dus ook veel minder gemeentegeld krijgen. Terwijl daar juist veel specialisatie nodig is: in Atherton en Menlo Park wonen veel gezinnen die het geluk hebben dat de man zo veel verdient dat de vrouw thuis kan blijven, en die met de kinderen lezen en huiswerk maken. In East Palo Alto moeten in veel gezinnen beide ouders werken en is er te weinig tijd en energie over, of zijn de ouders te weinig ontwikkeld om te weten hoe belangrijk het is om regelmatig, liefst dagelijks, met de kinderen te lezen en bijvoorbeeld sommen te oefenen.

Tjerk heeft op school diverse extra leerkrachten: voor art, voor gym, voor muziek, in de bieb, voor science, voor iets als bewegen op muziek en voor computerles. En dan is er ook nog een juf die extra taallessen geeft (die Tjerk niet hoeft omdat hij voldoende Engels kent) en andere gespecialiseerde teachers.

Maar goed, zelfs in Atherton wordt het allemaal minder, financieel.

Ik geloof dat we dan in Nederland zouden zeggen dat we misschien een of twee van de extra leerkrachten zouden moeten ontslaan. Maar hier vinden ze dat kinderen recht hebben op goed onderwijs en dat goed onderwijs betekent dat er voor de diverse vakken gespecialiseerde leerkrachten nodig zijn. Dus wordt er geld gevraagd. Van de ouders.

De oudervereniging zegt in een brief die we aan het begin van het schooljaar krijgen, 200 dollar per kind per jaar te besteden voor bijvoorbeeld Halloween en andere leuke dingen. Verder staat in de brief dat elke gift welkom is, al is het maar een tientje. Wij hebben een check uitgeschreven (ja, die hebben ze hier nog, dat is weer een heel ander verhaal) en dachten dat we er daar mee waren.

Voor de Halloween party stuurde de organiserende moeder een lijstje rond met dingen die gekocht moesten worden. Ik had mijn naam bij een aantal dingen gezet en in een mailtje terug gevraagd waar we het bonnetje konden inleveren en hoe dat verder allemaal in z'n werk ging. Toen bleek dat we de items die we kochten, doneren. Voor de Stone Soup die Tjerk's klas twee weken later maakte, moest ieder kind een ingredient meenemen. Inmiddels vraag ik me dus af waar die 200 dollar per kind aan besteed wordt, als de ouders toch alle materialen betalen? Ik vraag het na en voor de geïnteresseerden zal ik het rapporteren.

Overigens houdt de PTO gedurende het jaar voor mijn gevoel maandelijks een activiteit om geld te genereren. Ik deed samen met de overbuurvrouw (moeder van een klasgenootje van Tjerk) mee aan een art project in Tjerk z'n klas: de kinderen maakten een tekening op een bepaald papier en volgens specifieke richtlijnen, en die kon je dan laten afdrukken op een schort, t-shirt of onderzetter bijvoorbeeld, tegen betaling. Ik vond het allemaal nogal duur, een mok met afbeelding van het kunstwerk van je kind kostte bijvoorbeeld 20 dollar, terwijl je die hier bij bijvoorbeeld de drogist voor een paar dollar kunt laten maken. Toen ik het begeleidende briefje las snapte ik het al: een deel van de opbrengst was voor de PTO. We hebben nu een nieuw nachtlampje dat relatief duur is maar een prachtige tekening van een sportauto op de voorkant heeft.

Volgende week is er een Winter Sing Gift and Bake Sale: je mag taarten bakken, die inleveren bij de PTO en die worden dan verkocht op een soort braderie-achtig gebeuren, stel ik me voor, waar de kinderen dan ook nog kerstliedjes zingen. Ik ga niet bakken, ik ga me uitleven op notecards en gift tags, lekker tekenen, schilderen en knutselen.

En dat is nog niet alles: er is ook nog de Menlo Park Atherton Education Foundation. Voor de duidelijkheid: Menlo Park, waar wij wonen, en het sjieke Atherton liggen tegen elkaar aan. De schooldistrict-grenzen lopen over de stadsgrenzen heen en zo komt het dus dat wij Menlo Park-ers naar een school in Atherton gaan, en dat er samenwerking is op dit gebied tussen deze twee steden.

Het doel van deze MPAEF is om dat deel van het schoolbudget in te zamelen, dat níet (meer) door de overheid (staat/gemeente) betaald wordt. En deze Foundation geeft per jaar 1000 dollar per leerling uit. Bijvoorbeeld aan die extra leerkrachten.

Wij menen dat de Amerikanen beter hadden moeten stemmen, bijvoorbeeld op iemand die onderwijs wél de moeite waard vindt en daar voldoende budget voor maakt. Een andere moeder zei tegen mij dat dit nou eenmaal de situatie is, en als haar kind zoveel geld kost, dat ze dat dan betaalt.

Een tijdje geleden kregen we een soort jaarverslag van de MPAEF. Daar stonden onder andere alle donateurs in, verdeeld in categorieën, namelijk per bedrag dat ze betaald hadden. Het begon met de mensen die 25.000 dollar of meer hadden geschonken, vorig jaar. Dat waren zes stellen. Daaronder stonden degenen die tussen 20 en 25 duizend dollar hadden gegeven, en zo ging het steeds met 5000 dollar naar beneden, tot de bedragen kleiner werden. Ik dacht dat dat veel geld was, om zomaar 25.000 dollar over te hebben.

De overbuurvrouw heeft vrienden hier in de buurt van wie de kinderen op een privéschool zitten. De opsomming van giften in het jaarverslag van de Education Foundation voor die school begon met een miljoen dollar of meer.

Ik las laatst ergens dat je met een miljoen geen miljonair bent in Silicon Valley, maar pas met een paar miljoen voor vol wordt aangezien. En eigenlijk zou dat me niet meer hoeven verbazen. We zijn laatst bij een garage sale geweest in Atherton: heel groot huis, prachtig in Mexicaanse stijl gebouwd, organisch zwembad in de tuin, zuilen en beelden. Op de terugweg zijn we door Atherton gereden en hebben we onze ogen uitgekeken. Prachtige en ook protserige huizen. Tjerk zag zelfs een huis met drie voordeuren. Porsche's vinden onze jongens inmiddels al niet meer bijzonder, hoewel ze tijdens het ontbijt altijd wel even kijken hoe de buurman wegrijdt in zijn Porsche met brullende motor.

Dat zijn overigens dezelfde buren die een koophuis zochten dichter bij Apple waar Sid (zoals Hidde hem noemt terwijl hij heel anders heet) werkt, maar die nu hun zoektocht hebben moeten staken omdat al hun geld van het vorige huis in stocks en aandelen zit. En zo stellen B, een van de twee vrouwen met wie ik wekelijks mediteer, en haar man Hendrik de verbouwing van hun huis nog uit. En wordt ook, zelfs, hier de recessie merkbaar.

einde van het schooljaar; Tjerk's Graduation from Kindergarten

Aan het einde van het schooljaar was het enorm druk met testen, ook voor de Kinders (zoals ze de kinderen in Kindergarden noemen), sportdag, twee voorstellingen, tea en picknick, een optreden van een band van een andere school en nog meer activiteiten.

Een week of twee voor de vakantie werd ik, als vrijwilliger, uitgenodigd voor een tea. Alle vrijwilligers hadden daarvoor een uitnodiging gekregen, als dank voor hun hulp het afgelopen schooljaar. Er is hier veel ouder-hulp in de klas. Ik hielp twee ochtenden per week wanneer de kinderen in hun vaste groepjes aan een tafeltje gingen zitten om te rekenen of andere opdrachten te doen. De vorige keer dat ik over rekenen schreef waren ze bezig met sommetjes die eindigden op 9, dat ging door tot en met 12. Inmiddels hebben ze ook al aftreksommen gedaan. Alles doen ze met plaatjes erbij: er zijn acht hondjes, drie rennen weg, hoeveel zijn er over? Of ze moesten bijvoorbeeld de getallen tot en met dertig op een blaadje schrijven, tien getallen per rij, dus een kind dat het systeem doorhad kon makkelijk doorschrijven tot en met honderd. Hidde was zó gefrustreerd dat het hem niet lukte om dat mee te doen, dat hij uit ellende maar ging kleuren.

Awards Assembly
Een week voor de laatste schooldag was het Awards Assembly: een bijeenkomst in de multi, een zaal die gebruikt wordt voor lunch, optredens en andere samenkomsten. Wij waren bij de Assembly van Kindergarden, de vier klassen (van elk 20 kinderen) bij elkaar.
Elk kind kreeg een Award. Per categorie werden de kinderen naar voren geroepen: voor rekenen, of lezen, of spelling, of nog andere categorieen. Tjerk kreeg een Award voor Engels. De Award is een diploma op mooi papier. Er staat op:
Certificate of Achievement, awarded to Tjerk Bleeker for Learning English.
Het is inderdaad een diploma waard.
De testen die de Kinders aan het eind van het jaar kregen waren voor diverse aspecten van lezen, schrijven en rekenen. Tjerk heeft het prima gezien, zeker gezien het feit dat hij hier nog maar drie maanden op school zit! En in deze korte periode heeft hij zo goed leren lezen, schrijven en rekenen én Engels spreken dat hij nu met vrijwel alles op het niveau van ‘einde Kindergarden’ is. Hij heeft overal goed op gescoord: 3 uit 4 en 4 wordt alleen gegeven als iemand ergens echt in uitblinkt. Het is geen wonder dat hij de laatste twee weken voor de vakantie verschrikkelijk moe was. Hij huilde snel, was mekkerig en hangerig. Ik probeer me wel eens voor te stellen hoe het voor mij zou zijn om in Brazilië gedumpt te worden en daar in een organisatie terecht te komen waar de regels allemaal net anders zijn dan ik gewend ben, waar ik de taal moet leren, waar ik dingen moet doen die ik nog eens niet geleerd had in mijn eigen taal. Wat dat betreft denk ik wel eens dat Tjerk het in deze eerste periode het zwaarst heeft gehad. We zijn erg trots op hoe hij het tot nu toe heeft gedaan en wat hij bereikt heeft.
Grappig om het verschil tussen Tjerk en Hidde te zien. Tjerk was in het begin op school afwachtend: keek wat en hoe de andere kinderen deden en volgde dan. Ging wel al vrij snel meepraten in de klas maar wilde graag weten of hij het goed zei – ‘Mem, hoe seist yn it Ingels dat ik mei heit te mountainbiken west ha en dat ik fan de berch ôf stunten bin?’ (Mam, hoe zeg je in het Engels dat ik met papa ben wezen mountainbiken en dat ik van de berg af gestunt ben?). Of zoiets. Ik hoorde Hidde laatst tegen het buurjongetje zeggen: ‘Look it, look at the slak’. Die praat gewoon maar een eind weg, guys.

Aansluitend aan de Awards Assembly was er de Family Picnic op het terrein naast de school, lekker in de schaduw onder de bomen. Er waren veel gezinnen die allemaal iets hadden meegenomen en op de picnic-tafels gezet om te delen. Opvallend veel koekjes! Wij hadden behalve een kom witte druiven ook onze dropjes in de strijd gegooid, grappig om de reacties te zien op de smaak van de munten en sleutels.

alweer afscheid van de klas
Een paar dagen voor het einde van het schooljaar hebben Tjerk, Hidde en ik afscheid genomen van de klas en de juffen. Ik had uitdeeldingetjes gekocht - Tjerk: “Voor de jongens? Auto’s natuurlijk!” Ja, natuurlijk, domme vraag, en voor de meisjes had ik kleur- en verfsetjes en andere knutsel-frutsels, een boekje of een dierenwashandje, voor elk meisje iets anders. We mochten op de stoel van de juf en ik zei dat we iedereen erg zouden missen, dat we in Nederland bij het afscheid uitdelen en dat we dat hier ook graag wilden doen. Tjerk ging met de doos rond en het was ontroerend om te zien hoe enthousiast de kinderen waren over hun kadootjes. Twee meisjes die zo op elkaar lijken dat zelfs de juffen ze nog door elkaar halen, Sheralyne en Kieli, beide met lang zwart haar, hispanic, beetje mollig, meisje-meisjes, renden achter Tjerk aan, gaven hem een hug en wilden ook nog elk aan een kant naast hem zitten! Dat was een beetje te veel voor Tjerk; hij rende gillend en grappend weg. Het was mooi hoe kinderen Tjerk en ook mij bedankten, door het gewoon te zeggen of met een hug. Ik zal ze missen, deze jongens en meisjes. Ik vraag me vaak af hoe het hen over twintig jaar zullen gaan, hoe hun leven er uit zal zien, hoeveel jaar onderwijs ze nog zullen (kunnen? mogen?) volgen. Er zijn veelbelovende kinderen bij, leergierig en slim, en met een mooi karakter. En een zeer onzekere toekomst. Want in de Pledge of Allegiance to the Flag zeggen ze wel zo mooi dat in het beloofde land ‘justice for all’ is, maar in de praktijk heeft niet iedereen gelijke kansen: de beste scholen liggen in de duurste wijken, bijvoorbeeld. En als je maatjes allemaal veel geld verdienen met wie weet wat voor handel, dan moet je wel sterk in je schoenen staan om uit de gangs te blijven en in de school.
Een klein uitstapje naar Rengstorff Park: ik dacht dat gangs een typisch stadsverschijnsel was. Totdat ik er in het lokale sufferdje van Mountain View over las. En bij de weekbrief van school een uitnodiging kreeg voor een informatieve avond met als onderwerp hoe ik zou kunnen voorkomen dat mijn kind/eren in een gang zouden belanden (ja, dat is nog eens iets anders dan een thema-avond van de Oudervereniging over tv-kijken of Lentekriebels). Toen ik de militairen die bij ons in het appartementengebouw woonden vertelde dat we weleens naar Rengstorff Park gingen en dat ik daar het gevoel kreeg in Latijns Amerika te zijn omdat wij het enige blanke gezin waren tussen de vele en gevarieerde hispanic bezoekers, zeiden ze dat dat het park is waarin ’s avonds de gangs rondhangen. Oh. Oh?! Zo dichtbij kan het dus komen. Tegelijkertijd is het hier dorpser, in de zin van veiliger, dan in Werkhoven: er wordt veel minder gestolen, ingebroken en vernield. En echt, het is nog veel rustiger.

Vanuit het park terug naar school voor de laatste schooldag.

Graduation
Voor Tjerk was de laatste schooldag op 11 juni Graduation. Elke keer wanneer een kind voor het laatste jaar op een school is en het jaar daaropvolgend naar een nieuwe school gaat, is er Graduation. Dus van Kindergarden naar first grade en vervolgens steeds wanneer ze naar een andere school/type gaan (bijvoorbeeld aan het eind van de lagere school en ook in het laatste jaar van High School voordat ze naar University gaan). Zoals de juf zei toen ze de kinderen uitlegde wat er bij Graduation zou gaan gebeuren: elke Graduation is belangrijker, want voor elke volgende Graduation heb je harder gewerkt en daarom heb je ook steeds mooiere kleren aan. Deze keer mochten de kinderen zelf liedjes zingen maar als ze groter zijn geven ze soms zelf ook een speech, nadat de juffen over het afgelopen jaar een toespraak hebben gehouden.

De Kinder-graduation werd in de eigen klas gehouden. Alle ouders waren uitgenodigd en iedereen mocht ook grootouders, ooms en tantes meenemen. Hartverwarmend om te zien hoeveel familieleden van de kinderen gekomen waren, al waren er natuurlijk ook twee kinderen voor wie er niemand was, simpelweg omdat de ouders moesten werken en onmogelijk vrij konden nemen.
Allereerst vertelde de juf over de kinderen in het afgelopen jaar. Over hoe ze binnengekomen waren als vijf-jarigen en hoeveel ze geleerd hadden. Daarna zongen de kinderen vier liedjes die ze zelf een dag eerder hadden uitgekozen. Vervolgens liet de juf een filmpje zien, een compilatie van een kwartier van een selectie uit de meer dan duizend foto’s die ze het afgelopen jaar had gemaakt: zomaar in de klas en ook bij bijzondere activiteiten en uitstapjes, met toepasselijke liedjes erbij. Ontroerend. En ook verrassend om te zien hoeveel erg leuke dingen ook deze kinderen het afgelopen jaar in/met de klas hadden gedaan.
Toen kwam de uitreiking van de diploma’s. De juf hield een inleiding over een kind, over wat haar opgevallen was aan hem of haar, en wij mochten raden over wie het ging. Over Tjerk zei ze dat hij de nieuwe snelste van de klas was, en ‘Watch out Indy 500, here comes Tjerk!’, en over het fietsen, het racen en stunten. Ze eindigde met lof over zijn houding en hoe ontzettend veel hij in de afgelopen drie maanden geleerd had: hij kwam vers uit Nederland zonder dat hij Engels sprak en nu doet hij mee als alle andere kinderen in de klas.
Dat is ook zo. Met Carlos kan hij enorm giebelen en keten – die twee samen herinneren me af en toe aan Tjerk en Casper samen in de klas.

Na afloop was er pizza van de juffen en hapjes en limonade die de ouders meegenomen hadden. Tjerk kreeg, net als een paar andere kinderen, een enorme zilverkleurige ballon met zwarte en goud- en zilverkleurige figuren en in grote letters GRAD. Verder had ik voor hem een doos olie-pastelkrijtjes en een groot schetsboek gekocht. Het was erg leuk om mee te maken, heel feestelijk, een prachtige afsluiting van Tjerk’s eerste schoolperiode in Amerika.

Tjerk op school

Tjerk is naar school. In de eerste week hier heb ik gesprekken gehad op het School District Office, die de verdeling van leerlingen over de scholen doet. Elke wijk heeft een verplichte school maar wanneer die vol is, wordt je naar een andere gestuurd (ook verplicht). In dat gesprek had ik al gezegd dat ik er tegenop zag om Tjerk naar school te laten gaan vanwege de grote druk die ik verwachtte omdat hij alles van het afgelopen jaar in zou moeten halen (volgens een juf die ik tijdens mijn bezoekje in januari sprak: ‘the teachers and the parents just have to work very hard’ om ervoor te zorgen dat hij bij komt. Onze fantastistische dromer? “Oh no man” – om met Hidde te spreken, hij zou zo ongelukkig worden.)
Ik heb een uitgebreid gesprek gehad met de juf bij wie Tjerk in de klas zal komen en was helemaal gerustgesteld: ze is warm, hartelijk, grappig en deed haar best om Tjerk te betrekken en op z’n gemak te stellen. Wat een opluchting. Kennelijk was het gewoon een enge juf, die ene van januari.
Inmiddels is Tjerk vanaf 10 maart twee weken naar school geweest en het is prima. Het is zwaar voor hem: nieuwe mores en een nieuwe taal. En hij vindt het leuk. In het begin was hij niet te genieten als ‘ie net uit school kwam: kwaaiig, pesterig, erg afreageren. Lijkt me ook best lastig als je geen mogelijkheid hebt om je in taal uit te drukken. Thuis lekker wel. Inmiddels is dat over.
’s Ochtends blijven Hidde en ik vaak nog even zitten in de klas zodat ik kan vertalen voor Tjerk en hem helpen om er achter te komen hoe de dingen hier gaan.
Het begint al heel anders dan bij ons: de kinderen worden door de ouders naar het schoolplein gebracht waar hele uitgebreide speeltoestellen staan. Daar leggen de kinderen hun tas in een rij en gaan ze spelen totdat iemand op een fluitje blaast. Dan gaan ze onmiddellijk (!) in die rij staan en lopen achter de juf aan de klas in. De ouders blijven buiten het lokaal. Sommigen zwaaien nog even, maar de meesten zijn dan al weg. Niks geen getut met de kinderen of de ouders met elkaar of met de juf (soms). Bij het binnengaan van het lokaal begint de les min of meer meteen: de kinderen hangen hun jas en tas op en gaan op het tapijt zitten bij hun naam die met plakband op de vloer is geplakt.
De dag begint met pledge huppeldepup to the flag, etc. Ik was een keer in het kantoor om een briefje te halen en toen de bel ging waarna de pledge begon, ging iedereen direct rechtop staan met de rechterhand op het hart. Hidde en ik liepen zachtjes naar buiten. Na de pledge in de klas doen ze de kalender: dag en datum, aftellen van het aantal dagen tot aan de lente en tellen van het aantal dagen dat ze al op school zijn, in Kindergarten (vandaag 125). Al deze tijd zitten de kinderen op de grond (de bedoeling is in kleermakerszit en handen in de schoot!).
Daarna gaan ze aan tafeltjes zitten (aan elk van de vier tafels zitten vijf leerlingen, in vaste groepjes die ze bij elkaar zoeken op persoonlijkheid, niveau etc. Soms veranderen ze de samenstelling als er in de verhoudingen iets verandert. Ze kijken dus wel degelijk ook naar het kind) om te beginnen met maths/rekenen.
Ze zijn nu bij ‘9’. Oefening: klein bekertje met 9 bonen waarvan 1 kant roodgeverfd. Blaadje met 6 vakjes met sommen die allemaal eindigen op 9 en waarvan de getallen aan weerszijden van de + nog moeten worden ingevuld, en waarbij 9 boontjes getekend (leeg). Bekertje gooien en eerst de rode tellen en het juiste invullen in de som en dan de correcte hoeveelheid boontjes rood kleuren. Daarna met de witte boontjes. Dit doen ze bijna elke ochtend. Later op de dag doen ze dan bijvoorbeeld ook invuloefeningen: 4 + ... = 9. Het rekenen (maths) gaat prima, het schrijven van de cijfers minder, dat is duidelijk nieuw voor hem. Dingen als groter, meer, etc, zijn echt een makkie voor ‘m.

Ze blijven volgens mij de rest van de dag in hun vaste groepjes. Na het rekenen is het tijd voor ‘snack’, bij ons het drinken: het lokaal uit langs de deur waarop woordkaartjes hangen (the, then, this, a, and, man, pen, etc) en na het lezen van een aantal van die woordjes (afhankelijk van hoeveel het kind al kan, Tjerk slaat het gewoon lekker over, en dat mag ook (nog) van de juf) pakken ze hun tas en gaan lekker naar buiten. Tjerk heeft fruit mee en een Superman-flesje met water. Er zijn ook kinderen met zakjes chips, hoewel die ook wel meegegeven worden voor de lunch, zag ik, of koekjes of snoep. Dan spelen.
Daarna weet ik niet wat ze doen en Tjerk ook niet. De lunch is voor Tjerk’s klas vrij vroeg, van 11.15 tot 11.45, aan lange tafels en banken in de aula. Bijna alle kinderen kopen lunch: tosti, of macaroni met geraspte kaas, of iets anders in deze categorie, met van die kleine zakjes ketchup. De eerste dag zei Tjerk dat hij helemaal geen boterhammen mee hoefde te nemen omdat ze daar gewoon lunch voor je maken! Hij had lekker drie zakjes ketchup genomen.

Op maandag gaan ze naar de bibliotheek waar de bibliothecaresse een verhaal voorleest en ze daar over praten, waarna ze een boek uit mogen kiezen. Op vrijdagochtend komt een muziekjuf die liedjes met ze zingt, mogen ze lekker bewegen. Op vrijdag krijgen ze huiswerk mee, kleine sommetjes en meer/minder- en andere vergelijkingsopdrachtjes. Ook zitten er drie boeken in de tas met daarbij een formulier waarop ze het aantal minuten dat ze een boekje lezen, moeten noteren en op een ander blad mogen ze dan ook nog de leukste scene kleuren en er een woord of zin over schrijven.

Tjerk heeft overigens zijn eerste Engelse woord geschreven: fast. Wat ze op school doen: rond het thema waar ze mee bezig zijn –vervoer- een tekening maken en er dan een woord/zin bij schrijven. Tjerk had natuurlijk een race-auto getekend. De juf vroeg of die slow of fast ging, met handgebaren erbij. Fast! Ze heeft Tjerk letter voor letter gezegd en Tjerk heeft zo het hele woord geschreven! De juf was net zo trots als Tjerk zelf.
Tjerk leert dagelijks woordjes bij, in spreken, en ook in lezen en schrijven. Het gaat zo ongelofelijk snel, dat leren van letters en woordjes. Vandaag kreeg hij een zelfgetypte brief van zijn vriendinnetje Lena uit Indonesië en we hebben een begin gemaakt met een antwoord. Ik heb hem zelf laten schrijven en dat gaat verbazingwekkend goed: hij kent zo’n beetje alle letters al en schreef ‘vor Lena’ en ‘Tom en Deri’ (ze had iets over Tom en Jeri geschreven) en ‘Het is leuk op sgol’. Met leuk heb ik ‘m wel een beetje geholpen, hoewel hij wel zelf had bedacht dat na de L de E moest komen. Maar ‘eu’, die klank die kende hij niet in het alfabet.

Hidde doet lekker mee. Hij telt al tot ninet eight tent twelve en doet achterin de auto de Tomtom na: left turn ahead (oh, als ik die Tomtom niet had, dan zat ik hier nu niet maar wist niet waar ik was). Tjerk leert ongemerkt ook elke dag bij. Vandaag vroeg iemand aan hem (de klassieker) ‘do you speak English’ en hij schudde zijn hoofd.

Na boodschappen, schoonmaken, opruimen en wasjes moeten we al snel Tjerk weer ophalen: de school gaat uit om 2.05 en op donderdag om 11.50. Dat gaat ook heel anders: ze hebben hier langs de stoep die voor school langsloopt een gele lijn: alleen om je kind er uit te gooien of in de auto te laten springen, gordels vast en wegrijden; je mag daar echt maar heel kort staan en moet in de auto blijven. Wat verder opvalt: er lijken maar zo weinig ouders bij school te staan, veel minder dan er kinderen zijn. Er gaan natuurlijk kinderen met de schoolbus (‘kijk, weer zo’n Amerikaanse schoolbus’) en verder zijn er veel kinderen die zeggen ‘I see my mum/brother/grandpa’ (nee, nannies zijn er niet in deze buurt) en lopen dan naar de betreffende auto. Tjerk zit op een hispanic school, behalve hem zijn er nog twee blonde kindjes in de klas. Tjerk heeft al een vriendje, Carlos, die hem wegwijs maakt en ook lekker wild is. Hier in het complex woont Keyon die in een parallele Kindergarten-klas zit. Af en toe spelen ze met elkaar in/bij het zwembad.

Wat fijn dat Tjerk nooit meer klaagt of zeurt over het schoolgaan! In Werkhoven was het vaak een heel gedoe om hem het huis uit op weg naar school te krijgen en soms liep hij zelfs regelrecht terug naar huis! Hij klaagde vaak dat hij het saai vond, ‘saai speelgoed’ zei hij dan. Wanneer hij uit school kwam was het vrijwel altijd weer helemaal goed. Hier komt hij meestal huppelend en vrolijk uit school, dat vind ik zo fijn om te zien. Kennelijk is het prettig voor hem dat hij wat meer uitdaging heeft, zowel in taal en gewoontes en gebruiken als inhoudelijk.

Wanneer we een huis hebben gevonden, ga ik voor Hidde een pre-school daar in de buurt zoeken. Hij zal het ook heerlijk vinden om weer met kinderen te kunnen spelen.